XX. Przewodnik turystyczny

Ten rozdział jest przeznaczony dla osób, które chcą tu miło spędzić wakacje lub urozmaicić sobie pobyt służbowy. Część informacji tu umieszczonych, znajduje się w innych miejscach naszego informatorium, ale żeby ułatwić wyszukiwanie osobom, które niekoniecznie chcą brnąć przez wszystkie rozdziały, zdecydowaliśmy się je powtórzyć. Dotychczasowi czytelnicy i mieszkańcy tego pięknego kraju znajdą kilka uporządkowanych informacji, jak choćby przydatny kalendarz imprez luksemburskich, adresy sal koncertowych, dyskotek i muzeów, w których może jeszcze nie byli. Lekturę tego rozdziału można polecić odwiedzającej nas rodzinie, czy znajomym, którym sprawia kłopot wyszukiwanie informacji w obcym języku.

Panorama, Luksemburg, zdj. © by ont.lu

• Informacje praktyczne
  • klimat
  • strefa czasowa
  • waluta
  • języki urzędowe
  • telefoniczny numer kierunkowy
  • poczta
  • polskie placówki
  • internet
  • leczenie
  
• Dojazd
  • samolot
  • pociąg
  • samochód
  • autobus
• Informacja turystyczna
• Parkowanie
• Wynajęcie samochodu lub roweru
• Bilety autobusowe i kolejowe
• Luxembourg Card
• Noclegi
  • campingi
  • agroturystyka
  • schroniska młodzieżowe
  • hotele
• Atrakcje turystyczne w stolicy
  • muzea
  • zabytki
• Pozostałe miasta kraju
  • Blisko stolicy – Bertrange, Hesperange, Sandweiler, Walferdange
  • Dolina Siedmiu Zamków – Mersch, Koerich, Septfontaines, Ansemburg, Hollenfels, Schoenfels
  • Serce Kraju – Colmar-berg, Junglinster, Lintgen, Nommern, Nospelt, Useldange
  • Ardeny – Bourscheid, Clervaux, Diekirch, Erpeldange, Esch-sur-Sûre, Ettelbruck, Munshausen, Putscheid, Rambrouch, Troisvierges, Vianden, Weiswampach, Wiltz, Wincrange
  • Region Mullerthal i Mała Szwajcaria Luksemburska – Beaufort, Berdorf, Consdorf, Echternach, Larochette, Rosport
  • Region Mozeli – Grevenmacher, Mondorf-les-Bains, Remich, Schengen, Wasserbillig, Wellenstein, Wormeldange
  • Les Terres Rouges – Bettembourg, Differdange, Dudelange, Esch-sur-Alzette, Mondercange, Roeser, Rumelange
• Rozrywka i życie nocne
• Cykliczne wydarzenia kulturalne i festyny
• Pamiątki z podróży
• Zakupy

Informacje praktyczne

Klimat – umiarkowany ciepły morski, średnie temperatury roczne to 9ºC, średnie roczne opady to 782 mm (liczba dni deszczowych w każdym miesiącu przekracza 10). Zima jest zdecydowanie łagodniejsza niż w Polsce, jednak zdarzają się też opady śniegu. Przez większość zimy utrzymuje się tu temperatura dodatnia w granicach +3º do +13°C. Latem temperatury porównywalne są do polskich, ale więcej jest dni deszczowych.
Przed wyjazdem najlepiej zapoznać się z prognozą pogody na najbliższe dni.

Strefa czasowa – w Luksemburgu obowiązuje ten sam czas co w Polsce.

Waluta – 1 euro (€) = 100 centów.

Języki urzędowe – francuski, niemiecki oraz luksemburski. W wielu miejscach można się porozumieć po angielsku lub portugalsku.

Telefoniczny numer kierunkowy – 00352. Budki telefoniczne są dość gęsto rozmieszczone, dzwoniąc, płaci się kartą telefoniczną lub kartą miniCASH. Numerem alarmowym jest 112, a dodatkowo 113 na policję.

Poczta – znaczki za list (do 50 g) i kartkę do krajów europejskich kosztują tyle samo – 0,85 € (list może mieć maksymalnie 2 kg = 12 €), a na cały świat 1,10 €. Wszystkie listy zagraniczne uznawane są za priorytet – nie ma potrzeby naklejania specjalnych znaczków.
Przy pocztach lub w centrach handlowych można kupić znaczki w automacie, lecz trzeba wtedy kupić cały karnet (12 sztuk). Cennik opłat pocztowych jest dostępny na stronie P&T.
Skrzynki pocztowe są koloru żółtego.
Poczty są zamknięte w soboty (wyjątkiem są dwie poniższe), a często również w porze obiadowej.
Poczta główna znajduje się przy:
25, rue Aldringen
L-2019 Luxembourg
tel. (+352) 4765-1
e-mail: contact@ept.lu
otwarta jest od poniedziałku do piątku 7.00–19.00, a w soboty 7.00–17.00.
Druga główna poczta dla rejonu dworca:
38, place de la Gare
L-1015 Luxembourg
tel. (+352) 4088-1
e-mail: Service_Commercial_DP@ept.lu
otwarta od poniedziałku do piątku 6.00–19.00, a w soboty 6.00–12.00.

Polskie placówki

Ambasada 
2, rue Pulvermuhle
L-2356 Luxembourg
tel. (+352) 26 00 32
faks (+352) 26 68 75 74
e-mail: ambapol@pt.lu.

Konsulat – mieści się w budynku Ambasady, ale ma osobne wejście (na lewo od głównych drzwi, po schodach w dół),
godziny otwarcia:
wtorek 12.00 – 15.00
środa 16.00 – 19.00
czwartek 9.00 – 12.00.
Dojazd z Hamiliusa autobusem nr 13 (przystanek Pulvermuhl obok stacji Statoil).

Polska Misja Katolicka 
19, Ale Wee
L-1119 Luxembourg (Neudorf)
tel. (+352) 429521
faks (+352) 429522.
Proboszcz: ks. Henryk Kruszewski omi. Msze święte odbywają się w Eglise Saint-Henri (242, rue de Neudorf).
Dojazd z Hamiliusa autobusem nr 9 (przystanek Neiduerf-Kierch).

Szkoła Polska – zajęcia odbywają się w soboty w Berlitz przy 14, rue Beck (Luxembourg, blisko Hamiliusa).
Adres do korespondencji:
2, rue de Pulvermuhl
L-2356 Luxembourg
tel. (+352) 621 249 671
e-mail: luksemburg@spzg.pl.

Internet – turysta z własnym komputerem bez problemu podłączy się do sieci poprzez wifi na terenie miasta Luksemburga (500 punktów) oraz Esch-sur-Alzette (150 punktów, do końca 2009 roku dostęp bezpłatny). Dostęp można uzyskać po zakupie karty zdrapki z kodem (5 € = 2 godziny korzystania z internetu lub za 9 € = 2 dni). Karty dostępne są w biurach informacji turystycznej oraz w kioskach, sklepach, restauracjach, stacjach benzynowych. Więcej informacji można znaleźć na stronie HotCity.

Leczenie – przyjeżdżając z wizytą turystyczną do 3 miesięcy można skorzystać w razie potrzeby z luksemburskiej służby zdrowia bez dodatkowych formalności. Za wizytę musimy zapłacić, a później w Polsce, na podstawie wystawionej faktury, ubiegamy się o zwrot poniesionych kosztów.
Wszyscy lekarze mają tu swoje prywatne gabinety, ale poza tym lekarze różnych specjalności przyjmują w szpitalach. W razie choroby w nocy w godzinach od 20.00 do 24.00 oraz w dni świąteczne od 8.00 do 24.00, należy udać się do maisons medicales:
- 54, rue Emilie Mayrisch, Esch-sur-Alzette;
- 110, avenue Lucien Salentiny, Ettelbruck;
- 57, rue Michel Welter, Luxembourg.
W godzinach od 24.00 do 7.00 zawsze należy dzwonić pod numer 112. Pod tym numerem uzyskamy także informacje o dyżurach aptekach i szpitalach.

Samolot Luxair, zdj. © by ont.lu

Dojazd

Dworzec kolejowy, zdj. © by ont.lu

Informacja turystyczna – na początku podróży warto udać się do biura informacji turystycznej, gdzie można zakupić lub otrzymać przydatne broszury i przewodniki oraz Luxembourg Card, czy kartę dostepu do sieci HotCity.

Office National du Tourisme
Gare Centrale
B.P. 1001
L-1010 Luxembourg
tel. (+352) 42 82 82 1
faks (+352) 42 82 82 38
e-mail: info@visitluxembourg.lu
(adres fizyczny: 68-70 bd de la Petrusse, Luxembourg).

Luxembourg City Tourist Office
B.P. 181
L-2011 Luxembourg
30, place Guillaume II
L-1648 Luxembourg
tel. (+352) 22 28 09
faks (+352) 46 70 70
e-mail: touristinfo@lcto.lu.

Parkowanie – sieć parkingów jest dobrze oznaczona i szybko można się zorientować, czy są gdzieś wolne miejsca. Generalnie wszędzie płacimy za postój. W centrum od poniedziałku do soboty włącznie, poza centrum od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–18.00.
Są 4 strefy parkowania:
– pomarańczowa – tzw. krótkiego postoju do 2 godzin, opłata 1,50 € za godz.,
– żółta – 0,80 € za godz.,
– zielona – maks. 5 godzin, 1,50 € za godz. (godz. 1–3) i 1,00 € za godz. (godz. 4 + 5),
– fioletowa – tzw. długiego postoju do maks 10 godz., 0,40 € za godz.
Za parking płacimy w parkometrach, wrzucając odpowiednią sumę (nie otrzymujemy reszty!); można też zapłacić kartą kredytową. Po włożeniu karty wybieramy kwotę, za jaką chcemy opłacić parkowanie (jako wielokrotność 10 centów).

Boulevard Royal, Luxembourg zdj. © by ont.lu

Wynajęcie samochodu lub roweru – wynajęcie samochodu na lotnisku powinno być dosyć proste, ponieważ znajdują się tu cztery agencje wynajmu AVIS, Budget, Europcar oraz Hertz (tylko strona belgijska). Poza lotniskiem znajdziemy jeszcze wypożyczalnie Ada, Autolux, czy Rent me. Spis innych znajduje się na stronie LuxWeb.

Poruszanie się rowerem po Luksemburgu jest łatwe i przyjemne, ponieważ znajduje się tu dużo ścieżek rowerowych (23 ścieżki o łącznej długości 575 km), a przede wszystkim dlatego, że kierowcy respektują prawa rowerzysty do poruszania się po tej samej ulicy.
Na terenie miasta Luksemburga utworzono 32 stacje z 250 rowerami, które można wypożyczać i ekologicznie oraz zdrowo przemierzać stolicę. Na taką komunikację można wykupić roczny abonament w wysokości 15,00 € lub abonament tygodniowy w wysokości 1,00 €. Oba abonamenty upoważniają do pojedynczej jazdy nie dłuższej niż 30 minut, za każdą kolejną godzinę trzeba będzie zapłacić 1 €. Bliższe informacje znajdują się na stronie vel´oh.

Wypożyczalnia rowerów znajduje się również tu:
Vélo en Ville
8 Bisserweg
L-1238 Luxembourg
tél. (+352) 479 623 83
faks: (+352) 222 752.
Wypożyczalnia dysponuje rowerami górskimi i miejskimi, także dziecięcymi. Czynna jest codziennie od 10.00 do 12.00 oraz od 13.00 do 20.00. Koszt wynajęcia to 5,00 € za 1 godzinę, do 75,00 € za tydzień, grupy (powyżej 4 osób) oraz osoby poniżej 26 roku życia otrzymają 20% zniżki.
I jeszcze można sprawdzić listę wszystkich wypożyczalni w całym kraju (pdf).

Polecamy bardzo, aby cały Luksemburg zwiedzić na dwóch kółkach. Jest to wprawdzie kraj wyżynny i trochę wysiłku wymaga pokonywanie sporych różnic wysokości, ale za to widoki gwarantujemy niezapomniane. Przy okazji może nabierzemy kondycji braci Schleck :)
Takie zwiedzanie można łączyć z podróżą pociągiem lub autobusem (rower jeździ za darmo!). Rowerzystów prosimy o zapoznanie się ze stroną velo.lu, na której znajdują się linki do innych stron z informacjami o wypożyczalniach rowerów, trasach rowerowych, zasadach ruchu lub cennej usłudze bed & bike.

Bilety autobusowe i kolejowe – jazda pociągami i autobusami w Luksemburgu jest bardzo prosta, ponieważ bilet jest dla obu środków komunikacji wspólny i zwykły bilet jednorazowy ważny jest aż 2 godziny, przy czym można się wielokrotnie przesiadać.
Bilet można kupić:
– u kierowcy w cenie 1,50 € jednorazowy i 4 € całodobowy (8.00–8.00 dnia następnego),
– wysyłając sms pod numer 64222 o treści A (jednorazowy) lub B (całodzienny) oraz C, jeżeli chcemy zakupić cały karnet biletów jednorazowych, i D, jeżeli chcemy karnet biletów całodobowych. Koszt smsa to maks. 0,25 €,
– w różnych kioskach, na dworcach kolejowych, pocztach i w punkcie sprzedaży biletów pod Hamiliusem można nabyć karnet 10 biletów jednorazowych za 12 € i karnet 5 biletów całodziennych za 16 €.
W centrum Luksemburga (miasta) są dwa duże autobusowe węzły komunikacyjne: obok dworca kolejowego (Gare) oraz na placu Hamiliusa. Niemal każdy autobus z przedmieścia jedzie w tym kierunku i na tych węzłach najłatwiej się przesiadać. Autobusy o niskich numerach (do 24) są autobusami miejskimi, a te o wyższych numerach „setkowych” (np. 107, 290, 955) kursują na dalszych trasach.
Do autobusu należy wsiąść przednimi drzwiami i pokazać bilet kierowcy. Jeżeli chcemy wysiąść, trzeba nacisnąć przycisk „stop”, ponieważ jeżeli nikt nie czeka na naszym przystanku docelowym, kierowca może się nie zatrzymać.
Na dworcach kolejowych są kasowniki na peronach; bilet należy skasować przed wejściem do pociągu. Coraz częściej spotyka się też kasowniki na przystankach autobusowych i tam też można skasować bilet przed wejściem do autobusu.
W Luksemburgu dzieci do 12 roku życia jeżdżą bezpłatnie z osobą dorosłą, która ma bilet (maks. 4 dzieci na 1 osobę dorosłą).

We wszystkich autobusach miejskich wyświetlane są nazwy kolejnych przystanków, a  także na specjalnych panelach część trasy, tak więc łatwo śledzić trasę, pod warunkiem że zna się nazwę przystanku, na którym wysiadamy. Gorzej jest w autobusach dalekobieżnych. Tam czasami nie ma żadnej informacji.
Wszystkie autobusy mają obniżone podesty przy drzwiach, co ułatwia wjazd wózkiem.

Rozkład jazdy wszystkich autobusów jest dostępny w formie niewielkiej książeczki w punkcie sprzedaży biletów na Hamiliusie oraz dworcu kolejowym. Ceny biletów miesięcznych i inne informacje znajdują się na stronie autobus.lu.

Luxembourg Card – jest to najlepsza opcja dla turysty chcącego zwiedzić cały kraj za niewielką cenę. Można zakupić kartę na 1, 2 lub 3 dni i nie muszą to być dni następujące po sobie – po prostu wpisujemy datę dnia, który nam odpowiada. Kartę można zakupić dla jednej osoby (koszt odpowiednio 10, 17, 24 €) lub w wersji rodzinnej dla maks 5 osób (w cenie 20, 34, 48 €). W cenie karty można odwiedzić 56 miejsc turystycznych oraz korzystać z komunikacji miejskiej bez dodatkowych opłat. Więcej informacji znajduje się na stronie informacji turystycznej.

Noclegi

Campingi – Luksemburg w północno-wschodniej części, dysponuje dobrze rozwiniętą bazą campingową, ale gorzej jest na południu kraju. W wyborze miejsca pomocna będzie strona camping.lu.
Agroturystyka – wyszukiwarka.
Schroniska młodzieżowe – lista schronisk i rezerwacja on-line znajduje się na stronie youthhostels.lu.

Ciekawą i niedrogą ofertę noclegu dla grupy 14 osób (choć może być też mniej) proponuje Dom Turystyczny Bivels Guest-Haus niedaleko Vianden. Co ciekawsze, z ofertą można zapoznać się również w języku polskim.

Dobra wyszukiwarka noclegów znajduje się na stronie Tourist Office oraz tutaj.

Pomnik Grande Duchesse Charlotte, Luxembourg, zdj. © by ont.lu

Atrakcje turystyczne w stolicy – Luksemburg znany jest Polakom głównie dlatego, ze znajdują się tu siedziby Instytucji Europejskich. O bogatej historii tego państwa, mało kto wie. Luksemburg tak jak i Polska, był przez wieki pod władaniem różnych mocarstw, od rzymskiego począwszy. Ścierały się tu wpływy francuskie, niemieckie, holenderskie, belgijskie. Księstwo rozrastało się lub znikało z map. O burzliwej przeszłości świadczą choćby liczne zamki obronne, rozsiane po całym kraju.

W czasach rzymskich (ok. IV w.) zbudowano w miejscu późniejszego targu rybnego (Marche-aux-Poissons) strażnicę, strzegącą ważnych szlaków handlowych. W roku 963 hrabia Zygfryd, podpisał umowę o wymianie ziem z opactwem Saint-Maximin w Trewirze i otrzymał obszar m.in. dzisiejszej stolicy Księstwa wraz z niewielką budowlą warowną, wznoszącą się nad rzeką Alzette – Rocher du Bock. W kontrakcie pojawiła się pierwszy raz nazwa „Lucilinburhuc” (łac.) – „Mały Zamek”. Hrabia Zygfryd w krótkim czasie rozbudował i unowocześnił twierdzę, zaś wokół niej zaczęła rozrastać się osada – dzisiejsza stolica Luksemburga.

Osobom bardzo się spieszącym i zwiedzającym pomiędzy innymi ważnymi spotkaniami, proponujemy 2-godzinne zwiedzanie centrum miasta z przewodnikiem, które oferuje Luxembourg City Tourist Office. Zwiedzanie rozpoczyna się przed siedzibą biura (30, place Guillaume II, Luxembourg). Dla osób, które wykupiły Luxembourg Card, zwiedzanie jest bezpłatne, a dla pozostałych z cenie 8 € za dorosłą osobę i 4 € za dziecko.
Bliższe informacje i rezerwacja na stronie LCTO.

Les ruines du Château de Sigefroid, zdj. © by petitweb.lu

Luksemburg można też zwiedzić z autobusu Hop On Hop Off. Autobusy kursują każdego dnia od końca marca do listopada i odjeżdżają co 20 minut z Place de la Constitution. Bilet na autobus jest ważny 24 godziny, co oznacza, że można dowolną liczbę razy wsiadać i wysiadać, zwiedzając dokładniej ciekawe miejsca pieszo. Informacje audio dostępne są w 8 językach.
Oprócz Hop On Hop Off kursuje jeszcze Pétrusse Express, który w niecałą godzinę pozwoli zobaczyć najstarsze zabytkowe miejsca. Dla posiadaczy Luxembourg Card na obie atrakcje przysługuje 30% zniżki.

Muzea 

Casino Luxembourg – miejsce wystaw, koncertów i konferencji, które są organizowane często równolegle w 13 salach. Oferuje bogaty program kulturalny.
41, rue Notre-Dame
L-2013 Luxembourg
tel. (+352) 22 50 45
faks (+352) 22 95 95
e-mail: info@casino-luxembourg.lu.
Godziny otwarcia:
w poniedziałki, środy i piątki od 11.00 do 19.00,
w czwartki od 11.00 do 20.00,
w soboty, niedziele i święta od 11.00 do 18.00,
we wtorki zamknięte.
Bilety:
dorośli – 4 €,
osoby w wieku 18-26, powyżej 60 lat, studenci, grupy (20 osób) – 3.00 €,
osoby poniżej 18 lat – wstęp bezpłatny,
przewodnik (dla maks. 20 osób) – 65.00 €,
dla wszystkich wstęp bezpłatny, w czwartki od godziny 18.00.

Mudam, zdj. © by ont.lu

Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean - "Mudam" – nowe muzeum, otwarte w 2006 roku. Wystawy sztuki współczesnej.
3, Park Dräi Eechelen
L-1499 Luxembourg
tel. (+352) 45 37 85-960
e-mail: info@mudam.lu.
Godziny otwarcia:
codziennie, oprócz wtorków, w godzinach od 11.00 do 18.00.
Bilety:
dorośli – 5 €,
młodzież od 18 do 26 lat, osoby powyżej 60 lat, grupy (15 osób) – 3 €,
młodzież poniżej 18 lat – bezpłatnie.

Musée de la Banque – przedstawia 145-letnią historię rozwoju bankowości w Luksemburgu.
1, place de Metz
L-1930 Luxembourg
tel. (+352) 4015-2450.
Godziny otwarcia:
od poniedziałku do piątku w godzinach 11.00 – 17.30.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

Musée-Mémorial de la Déportation – w czasie II Wojny Światowej, stacja kolejowa w dzielnicy Hollerich była głównym centrum deportacji ludności działającej w ruchu oporu oraz młodych mężczyzn wcielanych siłą do Wermachtu. Muzeum jest poświęcone wszystkim bohaterom, którzy czynnie opierali się najeźdźcom oraz ginęli w obozach koncentracyjnych.
3a, rue de la Déportation
L-1415 Luxembourg
tel. (+352) 2478-8191
e-mail: secretariat@cdref.etat.lu.
Godziny otwarcia:
w czwartki w godzinach 14.30 – 17.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

Musée des Tramways et Autobus – można zobaczyć tu stare tramwaje konne, historyczne autobusy, ubiory, zdjęcia ilustrujące rozwój transportu od 1875.
63, rue de Bouillon
L-1248 Luxembourg
tel. (+352) 47 96-2385
faks: (+352) 29 92 09
e-mail: sthill@vdl.lu.
Godziny otwarcia:
czwartki, soboty, niedziele i święta 13.30 – 17.30.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg, zdj. © by ont.lu

Musée d'Histoire de la Ville de Luxembourg – prezentuje historię miasta Luksemburga, rozwój architektury, życie codzienne mieszkańców, kulturę.
14, rue du Saint-Esprit
L-2090 Luxembourg
tel. (+352) 4796-4500
faks: +352 47 17 07
e-mail: musee@vdl.lu.
Godziny otwarcia:
od wtorku do niedzieli w godzinach od 10.00 do 18.00, w czwartki do 20.00.
Bilety:
dorośli – 5 €,
dzieci do 12 lat – wstęp bezpłatny,
uczniowie, młodzież (12-18 lat) i osoby powyżej 65 lat – 3,70 €,
grupy od 15 do 50 osób – 3,70 € od osoby, powyżej 50 osób – 2,40 €.

Musée national d'histoire et d'art, zdj. © by ont.lu

Musée national d'histoire et d'art – kolekcje sztuki starej i współczesnej, przedmioty i dokumenty archiwalne przedstawiające życie w dawnym Luksemburgu, zbiory broni, monet.
Marché-aux-Poissons
L-2345 Luxembourg
tel. (+352) 47 93 30-1
faks: (+352) 47 93 30-271
e-mail: musee@mnha.etat.lu.
Godziny otwarcia:
od wtorku do niedzieli w godzinach 10.00 – 17.00, w czwartki do 20.00.
Bilety:
dorośli – 5 €,
osoby powyżej 60 lat i grupy (min. 10 osób) – 3 €,
rodzinny (rodzice z dziećmi poniżej 18 lat) – 8 €,
wizyta z przewodnikiem – 50 €.

Musée National d'Histoire Naturelle „Natur Musée” – przedstawia historię rozwoju człowieka i jego wpływ na środowisko, wystawa zbiorów flory i fauny.
25, rue Münster
L-2160 Luxembourg
tel. (+352) 46 22 33-1
faks: (+352) 47 51 52.
Godziny otwarcia:
od wtorku do niedzieli w godzinach 10.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 4,50 €,
dzieci do lat 6 – bezpłatnie,
młodzież szkolna – 3 €,
rodzinny (dwoje rodziców + maks. 4 dzieci lub jeden rodzic i 2 dzieci) – 9 €.

Musée d'instruments anciens – zbiory historycznych instrumentów.
Conservatoire de musique
33, rue Charles Martel
L-2134 Luxembourg
tel. (+352) 4796-5555
e-mail: cml@vdl.lu.
Godziny otwarcia:
od poniedziałku do soboty w godzinach 8.00 – 20.00. Zamknięte podczas wakacji szkolnych.

Informacje o aktualnych wystawach i wydarzeniach muzealnych w Luksemburgu znajdują się na stronie Statermuséeën.

Grund, zdj. © by ont.lu

Zabytki

Najstarsza część miasta to Grund oraz północny brzeg rzeki Petrusse. Tu ocalały mury obronne i fortyfikacje oraz częściowo dawne budowle. Do największych atrakcji należą kazamaty, budowane począwszy od roku 1644, najpierw przez Hiszpanów, a następnie przez Vouban'a — francuskiego inżyniera wojskowego i jeszcze w XVIII wieku przez Austriaków.
W ostatecznym kształcie kazamaty posiadały 23 km wydrążonych tuneli i galerii, schodzących nawet do 40 m pod powierzchnię ziemi. Umieszczono w nich prawie całe miasto: piekarnie, zakłady rzemieślnicze, kuchnie, lazarety, centra dowodzenia, stajnie, magazyny, itp. oraz koszary. W latach 1867-1883 rozebrano bądź zasypano 90% fortyfikacji. Jednak do dnia dzisiejszego dotrwało 10% struktury pierwotnej i 17 km tuneli, dając nam wyobrażenie o potędze twierdzy. W czasie I i II wojny światowej urządzono w kazamatach schrony dla ludności cywilnej, które mogły pomieścić 35 000 osób. Dzięki swym fortyfikacjom, Luksemburg zwany był w średniowieczu „Gibraltarem Północy”. Kazamaty i fortyfikacje wraz ze Starym Miastem, w roku 1994 zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

Casamates du Bock

Casamates, zdj. © by ont.lu

Montée de Clausen
Luxembourg
Godziny otwarcia:
od 1 marca do 31 października od 10.00 do 17.00.
Bilety:
dorośli – 2 €,
dzieci poniżej 14 lat – 1,50 €,
grupy (od 10 osób) – 1,80 €.

Casemates de la Pétrusse
Place de la Constitution
Luxembourg.
Godziny otwarcia:
od lipca do września, od 11.00 do 16.00.

Więcej informacji o Casamates du Bock i de la Petrusse, można uzyskać kontaktując się z Luxembourg City Tourist Office.

Cathedrale Notre-Dame de Luxembourg – została wybudowana w latach 1613-1621 przez zakon jezuitów, by służyła jako kościół dla ich szkoły. Świątynia została podniesiona do rangi katedry w roku 1870 przez papieża Piusa IX. Kilkakrotnie była przebudowywana. W krypcie katedry spoczywa m.in. Jan Ślepy, król Czech i książę Luksemburga oraz członkowie panującej rodziny książęcej. Znajduje się tu drewniana rzeźba Madonny z Dzieciątkiem, otoczona kultem przez mieszkańców kraju, i nie tylko. Miejsce pielgrzymek w okresie Oktawy.

Cathedrale Notre-Dame de Luxembourg, zdj. © by ont.lu

Wejścia znajdują się od strony rue Notre Dame oraz boulevard F.D. Roosevelt
Godziny otwarcia:
od poniedziałku do soboty w godzinach 10.00 – 12.00 i 14.00 – 17.30,
w niedziele 14 – 17.30, poza godzinami nabożeństw.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

Ruiny zamku Bock (ruines du château du Bock) i Corniche, zwany „balkonem z najpiękniejszym widokiem w Europie”.
Godziny otwarcia:
przez cały rok.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

Pałac Wielkiego Księcia, zdj. © by ont.lu

Palais Grand-Ducal – nie był od razu siedziba książęcą, wcześniej był tu ratusz, który został zniszczony przez wybuch prochu w 1554 roku. Odbudowano go w latach 1572-1574, a latach 1728 i 1741 przebudowano i powiększono. W roku 1795 ratusz stał się siedzibą francuskiej prefektury. W roku 1817 mieściła się tutaj rezydencja gubernatora Holandii. Dopiero od 1890 roku jest rezydencją zimową rodziny książęcej (druga rezydencja znajduje się w Colmar-bergu). W czasie okupacji niemieckiej gmach służył jako sala koncertowa. Pałac w latach sześćdziesiątych, a następnie 1992-1995 przeszedł gruntowną renowację. Obok pałacu mieści się kompleks budynków z 1859 roku, który jest siedzibą parlamentu Wielkiego Księstwa.
Godziny otwarcia:
Zwiedzanie wnętrz możliwe tylko z przewodnikiem. Od połowy lipca do początku września – codziennie, oprócz środy.
Bilety:
dorośli – 7 €,
dzieci – 3,50 €
Sprzedaż biletów:
Luxembourg City Tourist Office
tel. (+352) 22 28 09
faks: (+352) 46 70 70
e-mail: touristinfo@lcto.lu.

Abbaye de Neumünster – zostało wybudowane w roku 1606 i należało do benedyktynów. W swojej historii kilkakrotnie było w następnych wiekach przebudowywane. Po Wielkiej Rewolucji Francuskiej zostało odebrane zakonnikom i mieściło m.in. komendę policji, więzienie, koszary armii pruskiej. Od roku 1997 jest siedzibą Europejskiego Instytutu Kultury. Stanowi miejsce spotkań i centrum kulturalne.

Trasą Instytucji Europejskich – wprawdzie to nie zabytki pierwszej klasy, ale warto odwiedzić miejsca, gdzie decydują się losy Zjednoczonej Europy. Niektóre Instytucje oferują zwiedzanie wnętrz z przewodnikiem, inne organizują tzw. „Dni otwarte”. Aby dowiedzieć się szczegółów dotyczących zwiedzania, zapraszamy bezpośrednio na strony internetowe :
• sekretariat Parlamentu Europejskiego,
• Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej,
• Trybunał Sprawiedliwości,
• Europejski Urząd Statystyczny (Eurostat),
• Europejski Bank Inwestycyjny,
• Biuro Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (OPOCE),
• Europejski Trybunał Obrachunkowy.

Pozostałe miasta kraju – informacje o każdym mieście w Luksemburgu łatwo znaleźć, wpisując adres internetowy według klucza: www.nazwamiasta.lu. Turystyczna mapa (źródło ont.lu) pozwoli zorientować się w terenie.

I. BLISKO STOLICY – opisy obejmują miasto i gminę.

Château de Colnet d'Huart, © by Commune de Bertrange

BERTRANGE
• Kościół gotycki z elementami barokowymi.
• Zamek Schauwenburg, miejsce wystaw oraz wydarzeń kulturalnych.
• Zamek de Colnet d’Huart (1785), obecnie siedziba czerwonego Krzyża.
• Pomnik Kur (De Bartrenger Hunn).
• Basen „Les Thermes” (rue des Thermes, L-8018 Strassen, tel. +352 27 03 00 27).

HESPERANGE

Ruines Château de Hesperagne, zdj. © by petitweb.lu

• Ruiny zamku Hesperange
otwarte cały rok, wstęp bezpłatny.
• Most nad Alzettą.
• Kościół z XVII wieku w Itzig.
• Camping „BON ACCUEIL”
2, rue du camping
L-5815 Alzingen
tel. (+352) 366740
faks: (+352) 263662199
e-mail: syndicat.dinitiative@internet.lu.

SANDWEILER
• Port lotniczy Findel.
• Cmentarz żołnierzy niemieckich w Scheidhof.

WALFERDANGE

Walferdange-Château, zdj. © by luxalbum

• Zamek z początku XIX wieku, obecnie zajmowany przez l'Institut Supérieure d'Études et de Recherches Pédagogiques.
• Stanowisko architektoniczne – wykopaliska pałacu romańskiego, przy ścieżce „Sonnebierg” w Helmsange. Odrestaurowane fundamenty o rozmiarach 50 x 100 metrów.
• Basen „Pidal Club”
rue des Prés
L-7246 Walferdange
tel. (+352) 33 91 72
faks: (+352) 33 21 40.

II. „DOLINA SIEDMIU ZAMKÓW” – 15 kilometrów na zachód od stolicy, wzdłuż rzeki Eisch, znajdują się wybudowane w różnych okresach zamki.

Mersch-Château, zdj. © by luxalbum

MERSCH
• Wieża Saint-Michel z dzwonem.
• Kościół Saint-Michel z XIX wieku.
• Zamek Mersch, obecnie siedziba gminy.
• Basen „Krounebierg”.

Koerich-Château & Église, zdj. © by luxalbum

KOERICH
• Ruiny zamku Koerich.

SEPTFONTAINES
• Zamek z XII wieku, , posiadłość prywatna, niedostępna dla zwiedzających.

ANSEMBURG
• Zamek z XII wieku.
• Nowy zamek Ansembourg (1639). Ogród francuski obok zamku, można zwiedzać codziennie w godzinach 10.00 – 13.00.

HOLLENFELS
• Zamek, w którym obecnie znajduje się schronisko młodzieżowe.

SCHOENFELS
• Zamek, wnętrza niedostępne dla zwiedzających.

III. SERCE KRAJU

COLMAR-BERG
• Château de Colmar-Berg – rezydencja rodziny książęcej, otoczona ogrodem. Niedostępna dla zwiedzających.
• Basen (rue de l'Ecole, tel. +352 85 91 82).

Château Bourglinster, zdj. © by ont.lu

JUNGLINSTER
• Maszty „Radio Luxembourg” – Radio Luxembourg nadawało w latach 1933-1992 (przerwa w latach 1939-1946) w różnych językach, w tym incydentalnie po polsku. W 1967 roku, zespół Niebiesko – Czarni był gościem tej stacji, jako pierwszy zza żelaznej kurtyny. Zespół zaprezentował m.in. piosenkę „Płynie Wisła, płynie”... Radio na początku swej działalności, było uznawane za stację piracką przez Brytyjczyków. Prezentowało najnowsze przeboje muzyczne, było słuchane przez wielu fanów muzyki rockowej w Polsce.
• Zamek w Bourglinster (8, rue du Château). Zwiedzanie wnętrz możliwe po wcześniejszym umówieniu się.

LINTGEN
• Fabryka produkująca organy (75, rue de Diekirch; tel. +352 320345). Zwiedzanie możliwe po wcześniejszym umówieniu się.

NOMMERN
• Europacamping Nommerlayen .

NOSPELT
• Muzeum garncarstwa (12, rue de Mamer)
Godziny otwarcia:
w lipcu i sierpniu, od wtorku do soboty w godz. 14.00 – 18.00. Wizyty z przewodnikiem dla grup, możliwe cały rok, po wcześniejszym umówieniu się.
Bilety:
dorośli – 2 € (grupa – 1,50 €),
dzieci – 1,50 € (grupa – 1,00 €).
• Święto „Éimaischen”, obchodzone w Poniedziałek Wielkanocny – jarmark połączony ze sprzedażą tradycyjnych wyrobów glinianych, głównie kogucików-gwizdków, występy muzyczne.

USELDANGE
• Ruiny zamku.
• Ruiny kościoła w stylu romańskim.

IV. ARDENY – góry w północnej części kraju, z najwyższym szczytem Luksemburga Buurgplatz. Duże różnice wysokości względnych tworzą ciekawy turystycznie krajobraz. Miejsce walk z Niemcami w czasie Pierwszej i Drugiej Wojny Światowej.

Znajdują się tu dwa obszary chronione: Haute Sûre i Our.

Parc naturel de la Haute Sûre, zdj. © by naturpark-sure.lu

Maison du Parc naturel de la Haute Sûre – park Haute-Sûre, o powierzchni 184 km2, utworzono w 1999 roku i jest pierwszym obszarem chronionym w Luksemburgu. Znajduje się tu jezioro zaporowe, które stanowi zbiornik wody pitnej dla Luksemburga. Pod ochroną jest krajobraz, flora i fauna.
15, route de Lultzhausen
L-9560 Esch-sur-Sûre
tel. (+352) 89 93 31-1
e-mail: info@naturpark-sure.lu.
Maison du Parc Naturel de l’Our – park o powierzchni 300 km2, znajduje się przy granicy z Belgią i Niemcami. Utworzony w 2005 roku. Liczne gospodarstwa rolne produkujące i sprzedające produkty „bio”.
2, Kierchestrooss
L-9753 Heinerscheid
tel. (+352) 90 81 88-1
e-mail: info@naturpark-our.lu.

BOURSCHEID
• Zamek Bourscheid – początki budowy w X w., powiększony w XIV i XV wieku.
Schlasswee
L-9140 Bourscheid
tel. (+352) 99 05 70
e-mail: chateau.bourscheid@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od kwietnia do listopada, codziennie w godz. 9.30 – 18.00,
od listopada do kwietnia, codziennie w godz. 11.00 – 16.00.
Bilety:
dorośli – 5,00 € (grupa – 3,50 €),
dzieci (7-12 lat) – 3,00 € (grupa – 1,50 €),
uczniowie (13-25 lat) oraz osoby powyżej 65 lat 4,00 €.

CLERVAUX
• Zamek z XII wieku.

Chateau Clervaux, zdj. © by ont.lu

• Na zamku wystawa fotografii „The Family of Man” – jedna z największych stałych wystaw fotograficznych na świecie, prezentująca zdjęcia Edwarda Steichena. Wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
tel. (+352) 92 96 57
e-mail: info@family-of-man.public.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 marca do 31 grudnia, od wtorku do niedzieli w godz. 10.00 – 18.00. Zwiedzanie z przewodnikiem w niedziele o godz. 15.00 oraz po wcześniejszym umówieniu się (gratis).
Bilety:
dorośli – 4,50 € (grupa – 3,00 €),
uczniowie – 2,50 €.
dzieci do 10 lat bezpłatnie.
• Na zamku wystawa makiet luksemburskich zamków (Exposition de Maquettes de Châteaux Luxembourgeois)
tel. (+352) 92 96 86
oraz muzeum walk o Ardeny (Musée de la Bataille des Ardennes)
tel. (+352) 26 91 06 95.
Godziny otwarcia:
od 1 marca do 30 kwietnia oraz od 1 września do 31 grudnia, w soboty, niedziele i święta w godz. 11.00 – 18.00,
od 1 maja do 31 sierpnia, od wtorku do niedzieli w godz. 11.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa – 1,50 €),
uczniowie – 1,50 €, dzieci – 0,50 €.
Można zakupić bilet na wszystkie trzy muzea na zamku (od 1 czerwca do 15 września) w cenie:
dorośli – 7,00 € (grupa – 4,00 €),
uczniowie – 3,50 €,
dzieci do 10 lat gratis.
• Musée du Jouet – muzeum zabawek.
9, Grand-Rue
L-9710 Clervaux
tel./faks (+352) 92 02 28.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do grudnia, w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00,
od stycznia do marca, w niedziele i święta w godz. 10.00 - 12.00 14.00 – 17.00,
zamknięte we wtorki.
Bilety:
dorośli – 3,00 €,
dzieci, uczniowie i grupy – 2,00 €.
• Abbaye bénédictine (Zakon Benedyktynów), kościół i wystawy.
Godziny otwarcia:
codziennie w godz. 9.00 – 19.00.
• Kaplica Notre Dame de Lorette z XVIII wieku.

DIEKIRCH
• Kościół St-Laurent
Godziny otwarcia:
codziennie w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Musée National d’Histoire Militaire – przedstawia historię walk niepodległościowych z czasów II Wojny Światowej, zbiory sprzętu wojskowego z tamtego okresu i powojennego.
10 Bamertal
L-9209 Diekirch
tel. (+352) 80 89 08
e-mail: mnhmdiek@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 stycznia do 31 marca oraz od 2 listopada do 31 grudnia, codziennie w godz. 14.00 – 18.00,
od 1 kwietnia do 1 listopada w godz. 10.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli indywidualnie i w grupie z przewodnikiem – 5,00 €,
uczniowie i studenci – 3,00 €,
dzieci poniżej 10 lat bezpłatnie.

Piwo z browaru Diekirch, zdj. © by ont.lu

• Conservatoire National de Véhicules Historiques (prezentuje pojazdy historyczne od XIX wieku do lat 70-tych XX wieku ) oraz Musée d’Histoire de la Brasserie (Muzeum Historii Browarnictwa).
20-22, rue de Stavelot
L-9280 Diekirch
tel. (+352) 26 80 04 68
faks: (+352) 26 80 06 56
e-mail: cnvh@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od wtorku do niedzieli w godz. 10.00 – 18.00.
Bilety (dla obu muzeów):
dorośli – 5 €,
młodzież w wieku 10-16 lat i grupy – 3 €.
• Musée de l’abeille – muzeum poświęcone pszczołom i pszczelarstwu.
rue Fréibsou
L-9284 Diekirch.
Godziny otwarcia (2009 r.):
od 13 lipca do 23 sierpnia, w poniedziałki 14.00 – 18.00, od wtorku do piątku 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00, w soboty 10.00 – 12.00 i 14.00 – 17.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Kościół Saint Laurent
Godziny otwarcia:
codziennie w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.

ERPELDANGE
• Zamek, obecnie siedziba gminy. Park z pomnikiem Grande-Duchesse Charlotte.

ESCH-SUR-SÛRE

Esch-sur-Sûre, zdj. © by ont.lu

• Ruiny zamku z X wieku.
• Maison du Parc Naturel i Musée de la Draperie (Muzeum Tkanin, prezentacja starych maszyn tkackich, możliwość zakupu wyrobów tekstylnych).
15, route de Lultzhausen
L-9650 Esch-sur-Sûre
e-mail: info@naturpark-sure.lu.
Godziny otwarcia:
od poniedziałku do piątku, w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00,
zamknięte we środy,
w soboty, niedziele i święta w godz. 14.00 – 18.00 (zimą do 17.00).
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa – 1,25 €),
dzieci – 1,25 €.
• Fabrique de bougies – fabryka świec
1 rue du Moulin
L-9650 Esch-sur-Sûre
tel. (+352) 89 91 97 faks: (+352) 83 98 90
e-mail: kaerzen@pt.lu
Sklep otwarty od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 – 12.00 i 13.00 – 18.00,
w soboty 9.00 – 12.00 i 14.00 – 17.00.
• Camping "Im Aal"
rue du Moulin
L-9650 Esch-sur-Sûre
tel. (+352) 83 95 14
faks: (+352) 89 91 17
e-mail: camping-im-aal@hotmail.com.

ETTELBRUCK

Pomnik G. Pattona, zdj. © by ettelbruck.lu

• General Patton Memorial Museum – muzeum pamięci Generała Pattona.
5, rue Dr. Klein
L-9054 Ettelbruck
tel. (+352) 81 03 22
e-mail: patton@patton.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 czerwca do 15 września, codziennie w godz. 10.00 – 17.00,
od 16 września do 31 maja, w niedziele w godz. 14.00 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 5 €,
dzieci (10-17 lat) oraz grupy – 3 €,
dzieci do lat 10 bezpłatnie.
• Monuments en l’honneur du Général américain George Patton Jr – pomnik ku czci Generała Pattona na Patton Square.

MUNSHAUSEN

A Robbesscheier, zdj. © by ont.lu

• Muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu „A Robbesscheier”
tel. (+352) 92 17 45-1
e-mail: info@robbesscheier.lu.
Godziny otwarcia:
w sezonie letnim, codziennie od 10.00 do 18.00,
w sezonie zimowym, codziennie od 10.00 do 17.00.
Bilety:
zależnie od wybranego programu (uczestniczenie w zajęciach na farmie, pieczenie, degustacja potraw, przejażdżka dyliżansem konnym itp.) od 2,00 do 10,00 €.
• Młyn wodny „Rackes Millen” z 1824 roku.
Godziny otwarcia:
Zwiedzanie możliwe tylko po wcześniejszym umówieniu się, tel. (+352) 92 17 45-1.
Bilety:
3 € od osoby.
• Kościół z XII wieku.

PUTSCHEID
• Musée de l’Ancienne Mine de Cuivre – muzeum kopalni miedzi, proponuje ścieżki dydaktyczne pokazujące budowę geologiczną i pracę w kopalni.

Kopalnia miedzi, Stolzembourg zdj. © by stolzembourg.lu

5a, rue Principale
L-9463 Stolzembourg
tel. (+352) 84 93 25 27
e-mail: guides.ardennes@vo.lu.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do końca września, w wybrane dni zawsze o godz. 14.00 (szczegóły).
Bilety:
- tylko muzeum (1 godzina) – dorośli – 1,00 €, dzieci do lat 13 bezpłatnie, przewodnik – 33 €;
- muzeum połączone z geologiczna ścieżką dydaktyczną (2 godziny) – dorośli – 1,00 €, dzieci do lat 13 bezpłatnie, przewodnik – 50 €,
- muzeum połączone z geologiczna ścieżką dydaktyczną oraz zejściem do jaskiń (3 godziny) – dorośli – 5,00 €, dzieci 6 - 13 lat – 2,00 €, przewodnik – 65,00 €.
• Château de Stolzembourg, posiadłość prywatna.

RAMBROUCH
• Musée vivant des Ardoisières – muzeum przedstawiające 200-letnią historię życia górników z kopalni łupków. Przejażdżka kolejką górniczą.
Maison 3
L-8823 Haut-Martelange
tel. (+352) 23 640 141
info@ardoise.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 30 listopada, zwiedzanie tylko z przewodnikiem,
dla grup (powyżej 10 osób), dni i godziny do uzgodnienia, po kontakcie z przewodnikiem,
dla osób indywidualnych, w niedziele i środy, w lipcu i sierpniu.
• Młyn w Arsdorf.
• Stary cmentarz i kaplica Saint-Donat w Bigonville.
• Muzeum 385th Bomb Group – poświęcone lotnikom z 385-tej brygady bombowej, którzy walczyli podczas II Wojny Światowej. Można zobaczyć elementy z dwóch samolotów B-17, które rozbiły się obok Perlé.
6, rue de l’Eglise
L-8826 Perlé
tel. (+352) 23 64 94 65
e-mail: rofeller@pt.lu.
Zwiedzanie możliwe po wcześniejszym umówieniu się.

TROISVIERGES
• „Buurgplatz” (559 m), najwyższy szczyt Luksemburga.
• Kościół Franciszkański z 1640 roku. Otwarty codziennie od 8.00 do 17.00.
• Église de Basbellain – kościół z XIX wieku.
• Camping „Walensbongert”
rue de Binsfeld
L-9912 Troisvierges
tel. (+352) 997 141
faks: (+352) 269 577 99.

VIANDEN

Zamek, Vianden, zdj. © by ont.lu

• Château de Vianden – zamek budowany od XI do XIV wieku, odrestaurowane wnętrza z meblami.
tel. (+352) 83 41 08 - 1 / 84 92 91
faks: (+352) 84 92 84
e-mail: info@castle-vianden.lu.
Godziny otwarcia:
codziennie (oprócz 2.11, 25.12 i 1.1.):
w styczniu, lutym, listopadzie i grudniu od 10.00 do 16.00,
w marcu i październiku od 10.00 do 17.00,
od kwietnia do września od 10.00 do 18.00.
Bilety:
dorośli – 5,50 € (grupa – 4,50 €),
dzieci (6-12 lat) – 2 €,
uczniowie (13-25 lat) oraz osoby powyżej 65 lat – 4,5 €.

Maison de Victor Hugo, Vianden zdj. © by ont.lu

• Maison de Victor Hugo – poświęcone słynnemu pisarzowi, który spędził kilka miesięcy w Vianden. Powstało w 1935 r., w 50-tą rocznicę śmierci V. Hugo.
37, rue de la Gare
L-9420 Vianden
tel. (+352) 26 87 40 88.
Godziny otwarcia:
codziennie, oprócz poniedziałków, w godz. 11.00 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 4 € (grupa – 3,50 €),
dzieci (6-12 lat) – 2,50 € (grupa – 2,0 €),
młodzież (13-25 lat) – 3,50 € (grupa – 3,00 €).
• Musée de la Caricature et du Cartoon – muzeum karykatury i kreskówek.
48, Grand rue
L-9410 Vianden
tel. (+352) 621 283 790
e-mail: cartoon@caricature.eu.
• Musée de la Boulangerie (muzeum piekarnictwa) i Musée d’Histoire de la Ville de Vianden (muzeum historii Vianden, pokazuje wnętrza i wyposażenia z XVIII i XIX wieku).
96-98, Grand-Rue
L-9410 Vianden
tel. (+352) 83 45 91.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do października, codziennie, oprócz poniedziałków, w godz. 11.00 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 3,00 € (grupa – 2,5 €),
dzieci (3-14 lat) – 1,5 € (grupa – 1,5 €).
• Kościół z XIII wieku i klasztor Trynitarzy. Otwarty codziennie w godz. 9.00 – 18.00.

Wyciąg krzesełkowy, Vianden, zdj. © by ont.lu

• Wyciąg krzesełkowy na punkt widokowy (450 m n.p.m.).
39, rue du Sanatorium
L-9425 Vianden
tel. (+352) 83 43 23.
Godziny otwarcia:
od kwietnia do października w godz.10.00 – 17.00 (18.00).
Bilety:
dorośli w jedna stronę – 3,00 €, w obie – 4,50 €,
dzieci w jedna stronę – 1,50 €, w obie – 2,75 €,
dzieci grupa w obie strony – 2 €.
• Elektrownia wodna – modele i filmy przedstawiające pracę elektrowni.
S.E.O. Centrale de Vianden
B.P. 2
L-9401 Vianden
tel. (+352) 84 90 31-1
faks: (+352) 84 90 31 - 200.
Godziny otwarcia:
galeria widokowa otwarta codziennie, w godz. 10.00 – 16.00,
od Wielkanocy do 30 września, w godz. 10.00 – 20.00.
Bilety:
Wstęp bezpłatny.
Wizyta z przewodnikiem możliwa po wcześniejszym umówieniu się.

Plan dojścia do Indian Forest, zdj. © by vianden-info.lu

• Park Przygodowy „Indian Forest”
dojście od zamku lub górnej stacji z wyciągu (około 15 minut pieszo).
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 31 października, codziennie od 10.00 do 18.00 .
Bilety:
dorośli (od 15 lat) – 14,00 € (grupa – 13,00 €),
dzieci (5 - 14 lat) – 10,00 € (grupa – 9,00 €).
Obowiązkowa rezerwacja! – tel. (+352) 83 42 57-1 lub e-mail: viasi@pt.lu.
• Pociąg turystyczny „Benni”
Stefan Hammes
B.P. 4
L-9401 Vianden
tel. (+352) 621 267 141
faks: (+49) 6561 948868
e-mail: benni-vianden@kabelmail.de.
Sprzedaż biletów i odjazd z mostu w Vianden, od 1 maja do 30 września, codziennie od godz. 11.00.
Informacja o cenach biletów.
• Basen odkryty
rue du Sanatorium
L-9425 Vianden
tel. (+352) 83 45 32.
• Camping „du Moulin”
Route de Bettel
L-9415 Vianden
tel. (+352) 83 45 01
faks: (+352) 83 45 01
e-mail: info@campingdumoulin.lu.

WEISWAMPACH

A Schiewesch, zdj. © by museebinsfeld.lu

• Skansen „A Schiewesch” – dwie stare farmy, w których zgromadzono ok. 1200 przedmiotów, obrazujących życie w dawnych czasach, na szczególną uwagę zasługują zbiory narzędzi i maszyn rolniczych.
8 Ëlwenterstrooss
L-9946 Binsfeld
tel. (+352) 97 98 20
e-mail: museebinsfeld@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do listopada, od wtorku do niedzieli, w godz. 14.00 – 17.00.
Bilety:
zwiedzanie indywidualne – 4,00 €, – grupy 3,00 €.
• Pomnik, poświęcony pamięci lotników samolotów typu Lancaster, zestrzelonych podczas II Wojny Światowej.
• Camping „Klackepëtz”
32, Wéilwerdangerstrooss
L - 9990 Weiswampach
tel. (+352) 99 72 81-1
faks: (+352) 99 72 81-2
e-mail: camping.weiswampach@pt.lu.

Chateau, Wiltz, zdj. © by ont.lu

WILTZ
• Musée National d’Art Brassicole et de la Tannerie – muzeum składające się działu przedstawiającego produkcję wyrobów skórzanych, najmniejszy browar świata oraz stare bistro w pełnym wyposażeniem.
Château
L-9516 Wiltz
tel. (+352) 95 74 44
e-mail: siwiltz@pt.lu.
Godziny otwarcia:
w lipcu i sierpniu, codziennie 10.00 – 18.00,
w pozostałe miesiące, od poniedziałku do piątku od godziny 9.00 do 12.00 i od 14.00 do 17.00, w soboty 10.00 – 12.00.
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa – 2,00 €),
dzieci – 1,50 € (grupa – 1,00 €).
• Musée de la Bataille des Ardennes 1944/45 – muzeum walk o Ardeny.
Château
L-9516 Wiltz
tel. (+352) 26 95 00 32 lub 691 811 260
e-mail: vic.schreiner@education.lu.
Godziny otwarcia:
1-14 lipca, w godz. 13.30 – 17.00,
od 15 lipca do 15 sierpnia, w godz. 10.00 – 12.00 i 13.30 – 17.00,
16-31 sierpnia, w godz. 13.30 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa – 1,50 €),
dzieci powyżej 10 lat – 1,50 € (grupa – 1,00 €).

Festiwal Wiltz, zdj. © by ont.lu

• Musée de la Musique – znajdują się tu stare instrumenty, medale, zdjęcia. Przedstawia 200-letnią historię orkiestr i muzyki w Luksemburgu.
9, avenue Nicolas Kreins
L-9536 Wiltz
tel. (+352) 95 74 44.
Godziny otwarcia:
tylko po wcześniejszym umówieniu się.
Bilety:
dorośli – 3 € (grupa – 2,00 €),
dzieci – 2,00 €.
• Festival de Wiltz – festiwal muzyki, który odbywa się co roku w lipcu.
• Fête du Genêt – festyn folklorystyczny z paradami i muzyką. Odbywa się zawsze w weekend obejmujący Zielone Świątki.
• Camping Pfadfinder Camps
Scouts de Wiltz asbl
Château
L- 9516 Wiltz
tel. (+352) 95 81 99
faks: (+352) 95 05 79
e-mail: scoutswi@pt.lu.
• Camping Kaul
46B, rue Jos Simon
L-9550 Wiltz
tel. (+352) 95 03 59
faks: (+352) 95 77 70
e-mail: icamping@campingkaul.lu.

WINCRANGE
• Musée du Vieux Moulin et Musée des Ecritoires – obejrzeć tu można najstarszy młyn wodny w Luksemburgu oraz zabytkowe akcesoria piśmiennicze.
Maison 158
L-9940 Asselborn
tel. (+352) 99 86 16
faks: (+352) 99 86 17
e-mail: moulinas@pt.lu.
Godziny otwarcia:
codziennie, oprócz wtorków, w godz. 14.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 5,00 € (grupa – 4,00 €),
młodzież (12-18 lat) i uczniowie – 2,50 €.

V. REGION MULLERTHAL I MAŁA SZWAJCARIA LUKSEMBURSKA (Petite Suisse Luxembourgeoise) – niezwykle malownicze miejsca do wędrówek i wspinaczek w dolinach rzek Ernz Blanche i Ernz Noire.

BEAUFORT

Zamek, Beaufort zdj. © by ont.lu

• Zamek z XII wieku z zachowanymi salami tortur i lochami.
Godziny otwarcia:
od 25 marca do 31 października, codziennie w godz. 9.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 3,00 € (grupa – 2,50 €),
dzieci – 0,50 €,
uczniowie – 2,00 €.
• Spływ kajakiem po rzece Sûre.
10, rue de la Sûre
L-6350 Dillingen
tel. (+352) 86 91 39
e-mail: info@outdoorfreizeit.lu.
Czynne od kwietnia do końca września.
• Lodowisko, basen, camping. Szczegóły na stronie www.campingplage.lu.

BERDORF

Mullerthal, zdj. © by ont.lu

Miejscowość położona w sercu Małej Szwajcarii. Doskonałe miejsce do uprawiania sportów wspinaczkowych i wędrówek pieszych. Punkty widokowe, jaskinie, skałki.
Pozwolenie na wspinaczkę można uzyskać w Ministère de l’Environnement, 18 Montée de la Pétrusse, L-2327 Luxembourg.
Specjalnością regionu są sery (Fromagerie de Berdorf, 2 route de Consdorf, tel. (+352) 79 03 78).

CONSDORF
• Camping La Pinède
33, rue Burgkapp
L-6211 Consdorf
tel. (+352) 79 02 71
faks: (+352) 79 90 01
e-mail: info@campconsdorf.lu.

ECHTERNACH – najstarsze miasto w Luksemburgu, założone w 698 roku przez Świętego Willibrorda.

Abbaye, Echternach, zdj. © by ont.lu

• Musée de l’Abbaye – znajdują się tu cenne manuskrypty przepisywane przez mnichów oraz przedmioty ukazujące życie Świętego Willibrorda.
11 Parvis de la Basilique
L-6486 Echternach
tel. (+352) 727 472
faks: (+352) 720 230
e-mail: info@echternach-tourist.lu.
Godziny otwarcia:
od Niedzieli Palmowej do Wszystkich Świętych,
w marcu, kwietniu, maju i październiku, w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 17.00,
w czerwcu i wrześniu, w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00,
w lipcu i sierpniu, w godz. 10.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 3 €,
dzieci powyżej 6 lat oraz osoby powyżej 60 lat – 1,50 €.
• Basilique Saint Willibrord – bazylika Świętego Willibrorda. Stoi w miejscu, gdzie na początku VIII wieku Święty Willibrord kazał zbudować pierwszy kościół.
• Villa Romaine – ruiny rzymskie (118 x 62 m) z małym muzeum, odkryte w 1975 r.
• Stare miasto z licznymi zabytkami.

Musée de Préhistoire, Echternach zdj. © by ont.lu

• Musée de Préhistoire – muzeum prehistorii.
4A, rue du Pont
L-6471 Echternach
tel. (+352) 720 296
faks: (+352) 26 721 214
e-mail: info@prehistoire.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 16 listopada, w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 17.00,
w lipcu i sierpniu, w godz. 10.00 – 17.00,
zamknięte w poniedziałki.
Bilety:
dorośli – 2,00 €,
dzieci – 1,00 €,
grupy – 1,00 €.
• Musée de l’Architecture Rurale – prezentuje architekturę wiejską.
Pawilon w parku.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do 1 października, codziennie w godz. 10.00 – 12.00 i 14.00 – 18.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Musée didactique sur la vie des Romains – muzeum dydaktyczne o życiu Rzymian.
47a, rue des Romains
L-6578 Echternach
tel. (+352) 720 230
faks: (+352) 26 720 975
e-mail: info@echternach-tourist.lu.
Godziny otwarcia:
codziennie, oprócz poniedziałków,
od Niedzieli Palmowej do 30 czerwca oraz od 1 września do 1 października, w godz. 11.00 – 13.00 i 14.00 – 17.00,
w lipcu i sierpniu, w godz. 11.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 3,00 €,
dzieci (6-12 lat), osoby powyżej 60 lat oraz grupy – 1,50 €.
• Festival International Echternach – międzynarodowy festiwal muzyczny.
tel. 72 83 47
e-mail: musique@pt.lu.

Tańcząca procesja, Echternach, zdj. © by ont.lu

• La Procession Dansante – tańcząca procesja ku czci Świętego Willibrorda, wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Obywa się co roku we wtorek w Zielone Świątki.
• Centrum rekreacji nad jeziorem – rowery wodne, place zabaw, mini golf, łowienie ryb, ściana wspinaczkowa.
• Pociąg turystyczny, odjeżdżający znad jeziora do historycznego centrum miasta. Przewodnik audio. Kursuje od maja do połowy września, w godzinach 11.00 – 17.00.
• Parc d’aventure, znajduje się na wyspie na jeziorze.
• Camping Officiel
5, route de Diekirch
L-6430 Echternach
tel. (+352) 720272
faks: (+352) 26720747
e-mail: info@camping-echternach.lu.
Na kempingu znajduje się basen.
• Camping Alferweiher
1, rue Alferweiher
L-6412 Echternach
tel. (+352) 720271
faks: (+352) 720271
e-mail: campingalferweiher@pt.lu.

LAROCHETTE

Zamek, Larochette, zdj. © by ont.lu

• Zamek z XI wieku. Część zamku jest odrestaurowana, obrazy na ścianach przedstawiają scenki z życia w dawnych czasach.
e-mail: chateaudelarochette@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do końca października, codziennie w godz. 10.00 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 2,00 €,
dzieci (6-18 lat) – 1,00 €.
• Camping Auf Kengert
L-7633 Larochette-Medernach
tel. (+352) 837186
faks: (+352) 878323
e-mail: info@kengert.lu.
• Camping Birkelt
1, um Birkelt
L-7633 Larochette
tel. (+352) 879040
faks: (+352) 879041
e-mail: info@camping-birkelt.lu.
Obok kempingu znajduje się basen.

ROSPORT
• Le Château Tudor – zamek Tudorów z parkiem – siedziba gminy.
9, rue Henri Tudor
L-6582 Rosport.
• Muzeum interaktywne Henri Tudor na zamku.
Godziny otwarcia:
od środy do niedzieli, w godz. 14.00 – 18.00.

Kościół, Girsterklaus, zdj. © by ont.lu

• Chapelle-ermitage z XIV wieku w Girsterklaus.
Godziny otwarcia:
codziennie w godz. 9.00 – 16.00.
• Wytwórnia wody mineralnej „Rosport”, oparta na naturalnych źródłach.
Kontakt:
6, rue Henri Schnadt
L-2530 Luxembourg
tel. (+352) 40 84 03-1
faks: (+352) 40 84 03-30
e-mail: contact@rosport.com.
Zwiedzanie dla grup możliwe po wcześniejszym umówieniu się.
• Jezioro zaporowe – możliwe jazdy na nartach wodnych.
• Camping du Barrage
Route d'Echternach
L-6580 Rosport
tel. (+352) 730160
faks: (+352) 735155
e-mail: campingrosport@pt.lu.

VI. REGION MOZELI

GREVENMACHER

Muzeum Drukarstwa, Grevenmacher, zdj. © by ont.lu

• Musée de l’Imprimerie i Musée du Jeu de Cartes „Jean Dieudonné” – muzeum drukarstwa i kart w „Kulturhuef” – w muzeum drukarstwa znajdują się historyczne maszyny drukarskie oraz dokumenty, obrazujące rozwój druku. W muzeum kart można zobaczyć stare karty do gry.
54, route de Trèves
L-6793 Grevenmacher
tel. (+352) 267 464 1
faks. (+352) 267 452 71
e-mail: mail@kulturhuef.lu.
Godziny otwarcia:
codziennie, oprócz poniedziałków, w godz. 14.00 – 18.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Stare miasto z fortyfikacjami i zabytkami.
• Wykopaliska starego cmentarza z II wieku w Potaschbergu.
• Jardin des Papillons – ogród z motylami w ich naturalnym otoczeniu.
route de Trèves
L-6793 Grevenmacher
tel. (+352) 75 85 39
faks: (+352) 75 85 39
e-mail: bmstm@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 15 października, codziennie w godz. 9.30 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 6,50 € (grupa – 5,50 €),
dzieci – 3,50 € (grupa – 2,50 €).

Winnice wzdłuż Mozeli, mapa © by Association des Sommeliers d'Europe

• Cave privée de vins mousseux Bernard-Massard – piwnice czołowego producenta win musujących.
route du Vin
L-6773 Grevenmacher
tel. (+352) 75 05 45-1
faks: (+352) 75 06 06.
e-mail: info@bernard-massard.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 31 października, od wtorku do niedzieli, w godz. 9.30 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 4,00 € (grupa – 3,50 €),
dzieci – 2,50 € (grupa – 2,30 €),
w cenie degustacja wina lub soku winogronowego.
Wizyta tylko z przewodnikiem.
Można zakupić jeden bilet na Jardin de Papillon i Bernard-Massard:
dorośli – 9,50 € (grupa – 8,50 €),
dzieci – 5,50 € (grupa – 4,50 €).
• Caves Coopératives des Vignerons
12, rue des Caves
L-6718 Grevenmacher
tel. (+352) 75 01 75
faks: (352) 75 95 13
Godziny otwarcia:
Bilety: cena zwiedzania z przewodnikiem dla grup (1 godzina),
dorośli – 2,25 €,
dzieci do lat 15 – 1,45 €.
Zwiedzanie dla osób indywidualnych możliwe od 1 maja do 31 października.
• Rejs statkiem „M.S. Princesse Marie-Astrid” – pomiędzy Schengen a Wasserbillig.
Kontakt:
Entente Touristique de la Moselle Luxembourgeoise
10 route du Vin, B.P. 33
L-6701 Grevenmacher
tel. (+352) 75 82 75
e-mail: sitg@pt.lu.
• Wypożyczalnia rowerów Miselerland.
• Basen
Kurzacht
L-6740 Grevenmacher
tel. (+352) 75 82 14
info@grevenmacher.lu.

MONDORF-LES-BAINS
• „CASINO 2000” – gry hazardowe, restauracje, hotel, przedstawienia.
rue Flammang
L-5618 Mondorf-les-Bains
tel. (+352) 23 611-1
e-mail: info@casino2000.lu.

Basen termalny, Mondorf-les-Bains, zdj. © by ont.lu

• Kościół St-Michel (1764-1766).
• Domaine Thermal de Mondorf – zabiegi relaksacyjne i lecznicze, basen termalny, sauny, fitness, masaże, hotel. Obok 50 hektarowy park.
avenue des Bains
B.P. 52
L-5601 Mondorf-les-Bains
tel. (+352) 23 66 60
faks: (+352) 23 66 10 93
e-mail: domaine@mondorf.lu.

REMICH
• Caves St-Martin
53, route de Stadtbredimus
L-5570 Remich
tel. (+352) 23 69 97 74
e-mail: info@cavesstmartin.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 kwietnia do 31 października, od wtorku do niedzieli, w godz. 10.00 – 12.00 i de 13.30 – 17.30,
od 1 listopada do 31 marca tylko po wcześniejszym umówieniu się.
Bilety:
dorośli – zwiedzanie traditionnelle + kieliszek crémant 3,50 €, zwiedzanie grand cru + kieliszek crémant oraz kieliszek Auxerrois Grand Premier Cru 5,00 €, zwiedzanie prestige + degustacja 4 win i 1 crémant (minimum 6 osób) 20,00 €;
dzieci – zwiedzanie tradycyjne + szklanka soku winogronowego 2,50 €.

MS Princesse Marie-Astrid, zdj. © by ont.lu

• Przystań rzeczna – zatrzymują się tu statki turystyczne „MS Princesse Marie-Astrid” i „Musel”, pływające pomiędzy Wasserbillich a Schengen. W Remich swój port maja dwa inne: “Roude Léiw” i ”Musel III”:
Kontakt:
tel. (+352) 75 84 89
faks: (+352) 75 04 59
e-mail: info@navitours.lu
Kursują codziennie od marca do końca października. Z Remich odpływają w godz. 11.15 - 12.00 - 12.35 - 13.20 - 14.00 - 15.15 - 16.30 - (17.45).
Bilety (rejs godzinny):
dorośli – 7,00 €,
dzieci (5-11 lat) – 4,00 €,
psy – 1,00 €.
Szczegóły dotyczące innych rejsów znajdują się na stronie przewoźnika.
• Piesza trasa historyczna „Souvenirs du passé”.
• Mini golf
Quai de la Moselle
Remich
tel. (+352) 23 66 93 63.
Godziny otwarcia:
od 15 maja do 31 sierpnia, codziennie w godz.10.00 – 22.000,
od 1 września do 15 października, w soboty i niedziele 10.00 – 22.00.
• Basen odkryty
Route du Vin
L-5549 Remich
tel. (+352) 23 69 81 11.

SCHENGEN

Pomnik, Schengen, zdj. © by ont.lu

• Pomnik upamiętniający podpisanie Traktatu z Schengen (14 czerwca 1985 r.) nad brzegiem Mozeli.
• Château de Schengen (1812) z wieżą z XIII wieku.
• Le jardin baroque i le jardin d’herbes aromatiques – ogród w stylu barokowym, uprawa ziół leczniczych i przypraw.
• Château de Wintrange (1610), posiadłość prywatna.
• „Relais Europe Direct” – centrum informacji o działalności Unii Europejskiej.
6, Baachergaass
L-5444 Schengen
tel. (+352) 26 66 58 10
faks: (+352 )26 66 58 11
e-mail: schengen@europedirect.lu.
• „EuropaMuseum” – wystawa sztuki współczesnej, w zabytkowym budynku „Koch’haus” (1779).
2, Hemmeberreg
L-5444 Schengen
tel. (+352) 266 671 21
faks: (+352) 266 671 22
e-mail: info@europamuseum.org.
Godziny otwarcia:
od poniedziałku do piątku, w godz. 10.00 – 16.00.
• Centrum rekreacyjne w Remerschien – jezioro z plażą, sporty wodne, wypożyczalnia sprzętu pływającego, wędkarstwo, ścieżki spacerowe, place zabaw dla dzieci.
Bilety:
wstęp bezpłatny dla dzieci do lat 10 oraz mieszkańców gminy Schengen,
pozostałe osoby 3,00 €,
pozwolenie na łowienie 4,00 € za dzień.

WASSERBILLIG
• Kościół barokowy z dzwonem.
• Akwarium z rybami słodkowodnymi.

Przystań promowa, Wasserbillig, zdj. © by ont.lu

rue de Pepinieres/Promenade de la Sûre
L-6645 Wasserbillig
tel. (+35) 26 74 02 37
e-mail: aquarium@cig.lu.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do 30 września, w godz. 10.00 – 18.00,
w grudniu i styczniu zamknięte,
od 1 października do 30 listopada oraz od 1 lutego do Wielkanocy, od piątku do niedzieli, w godz. 10.00 – 17.00.
• Port rzeczny – zatrzymuje się tu „MS Princesse Marie-Astrid” et „Musel”.

WELLENSTEIN
• Musée Folklorique et Viticole „A Possen” – muzeum znajdujące się w 350-letniej winnicy, ukazuje życie i pracę wytwórców wina oraz metody produkcji win.
2, Keeseschgaessel / 1, rue Al.Sandt
L-5405 Bech-Kleinmacher
tel./ faks: (+352)23 69 73 53
1, rue Aloyse Sandt
e-mail: info@musee-possen.lu.
Godziny otwarcia:
od Wielkanocy do 31 października, od wtorku do niedzieli, muzeum w godz. 11.00 – 19.00, degustacja 11.00 – 23.00,
od 1 listopada do Wielkanocy w weekendy i święta, w godz. 11.00 – 19.00,
zamknięte w styczniu i lutym.
Bilety:
dorośli – 4,00 &euro,
dzieci poniżej 12 lat – 1,50 €.
• Caves Coopératives des Vignerons – winnica z 1930 roku.
37, rue des Caves
L-5471 Wellenstein
tel. (+352) 26 66 14-1
faks: (+352) 23 69 76 54.
Godziny otwarcia:
od 1 maja do 31 sierpnia, codziennie w godz. 11.00 – 18.00,
od 1 września do 30 kwietnia, tylko po uprzednim umówieniu się.
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa 2,25 €),
dzieci – 1,45 €.
W cenie degustacja wina lub soku winogronowego.
• Camping du port Schwebsingen i marina dla jachtów
N10
5447 Schwebsingen
tel (+352) 26-10-2009.

WORMELDANGE

Wormeldange, zdj. © by ont.lu

• Musée et Maison du Vin – można tu zobaczyć stare narzędzia, prasy do wyciskania soku, biuro miar i wag, kuźnię, zakład bednarski.
115, route du Vin,
L-5416 Ehnen
tel. (+352) 75 84 12
faks: (+352) 76 84 51
e-mail: centre.mosellan@netdsl.lu.
• Chapelle Saint-Donat w Wormeldange.
• Caves à Crémant Poll-Fabaire
115, route du Vin
L-5481 Wormeldange
tel. (_352) 76 82 11
faks: (+352) 76 82 15.
Godziny otwarcia:
od 1 maja do 31 października, sklep otwarty w godz. 7.00 – 20.00, w soboty 10.30 – 20.00, w niedziele 15.00 – 20.00. Degustacja i taras codziennie 10.30 – 20.00.
Zwiedzanie od poniedziałku do soboty, w godz. 13.00 – 18.00;
od 1 listopada do 30 kwietnia, sklep otwarty w godz. 7.00 – 17.00, w soboty 10.30 – 20.00, niedziele 15.00 – 20.00. Degustacja w soboty 10.30 – 20.00, w niedziele 15.00 – 20.00.
Bilety:
dorośli – 2,50 € (grupa – 2,25 €),
dzieci – 1,45 €.
• Basen kryty w Dreiborn.

Les Terres Rouges zdj. © by ont.lu

VII. LES TERRES ROUGES – region z charakterystycznymi czerwonymi skałami, zawierającymi żelazo.

BETTEMBOURG
• Le Parc Merveilleux – zoo połączone z parkiem rozrywki.
Route de Mondorf
L-3260 Bettembourg
tel. (+352) 51 10 48-1.

Parc Merveilleux, zdj. © by ont.lu

Godziny otwarcia:
od kwietnia do października codziennie w godz. 9.30 – 18.00.
Bilety:
dorośli – 8,00 € (grupa – 7,00 €),
dzieci – 4,00 € (grupa – 3,00 €).
• Basen “An der Schwemm”
10, rue J.H. Polk
L-3275 Bettembourg
tel. (+352) 26 52 95-1
e-mail: info@an-der-schwemm.lu.

DIFFERDANGE
• Zamek z XIII wieku, obecnie siedziba Miami University.
• Parc Industriel et Ferroviaire Fond-de-Gras – skupisko atrakcji muzealnych (wagony kolejowe, elektrownia z 1912 r., stare bistro i sklep) i turystycznych (ciuchcia, trasy piesze).
1, place du Marché
L-4756 Pétange
tel. (+352) 26 50 41-24
faks: (+352) 26 50 41 41
e-mail: info@fond-de-gras.lu.
• Zakon cystersów (1235 r.), dzisiaj dom spokojnej starości.
• Basen kryty i odkryty
ave du Parc des Sports
L-4671 Differdange
tel. (+352) 58 67 01.

DUDELANGE
• Ruiny zamku z 1410 r.

Ruiny zamku, Dudelange, zdj. © by ont.lu

• Musée Municipal – zbiory z zakresu archeologii, paleontologii i historii.
25, rue Dominique Lang
L-3505 Dudelange
tel. (+352) 51 61 21-269.
Godziny otwarcia:
od wtorku do niedzieli, w godz. 15.00 – 19.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Le Centre d’art Dominique Lang – wystawy malarstwa i rzeźby.
Gare
L-3505 Dudelange
tel. (+352) 51 61 21 292
faks: (+352) 51 61 21 291
e-mail: danielle.igniti@dudelange.lu.
Godziny otwarcia:
Otwarte od wtorku do niedzieli, w godz. 15.00 – 19.00.
• Le Centre d’art Nei Liicht – wystawy sztuki audiowizualnej oraz fotografii.
25, rue Dominique Lang
L-3505 Dudelange
tel. (+352) 51 61 21-292
e-mail: danielle.igniti@dudelange.lu.
Otwarte od wtorku do niedzieli, w godz. 15.00 – 19.00.
• Centrum Kulturalne „Op der Schmelz” – koncerty muzyczne, festiwale filmowe, spektakle teatralne.
1a, rue du Centenaire
L-3475 Dudelange
tel. 51 61 21-290
e-mail: culture@dudelange.lu.
• Kościół neogotycki z malowidłami ściennymi. Otwarty codziennie w godz. 8.00 – 18.00. Odbywa się tu festiwal organowy.
• Centre de Documentation sur les Migrations Humaines – dokumentacja i historyczna analiza powodów migracji ludności.
Gare-Usines
L-3481 Dudelange
tel. (+352) 51 69 85-1
faks: (+352) 51 69 85-5
e-mail: migcendo@pt.lu.
Godziny otwarcia:
tylko podczas wystaw, od czwartku do niedzieli, w godz. de 15.00 – 18.00.

Park Léih Adventures, zdj. © by parclehadventures.com

• „Park Léih Adventures” – park wspinaczkowy.
Biuro: 203, rue du Parc, L-3542 Dudelange,
tel. (+352) 298 295 30
faks: (+352) 298 295 95
e-mail: gilles.franck@parclehadventures.com.
Godziny otwarcia:
od kwietnia do października, od poniedziałku do piątku w godz. 14.00 – 19.00, w soboty, niedziele, wakacje i święta w godz. 10.00 – 19.00.
Bilety:
dorośli – 19,00 €,
młodzież (9-14 lat) – 16,00 €,
dzieci – 12,00 €.
• Skate park.
• Basen kryty i odkryty.

ESCH-SUR-ALZETTE
• Musée National de la Résistance – poświęcone historii II Wojny Światowej.
Place de la Résistance
L-4041 Esch-sur-Alzette
tel./faks: (+352) 54 84 72
e-mail: musee@esch.lu.
Godziny otwarcia:
od środy do niedzieli, w godz. 15.00 – 19.00.
Bilety:
wstęp bezpłatny.
• Musée des Douanes et Accises – kto nie przeżył ekscytujących spotkań z celnikami w prawdziwym życiu, może spróbować w muzeum.
Bd Prince Henri
L-4280 Esch-sur-Alzette
tel. (+352) 29 01 91258
faks: (+352) 29 01 91 200
e-mail: jean-pierre.reuter@do.etat.lu.
• Centrum Kulturalne „Kulturfabrik”
116, rue de Luxembourg
L-4221 Esch-sur-Alzette
tel. (+352) 55 44 93-1.

Galgenberg, Esch-sur-Alzette zdj. © by ont.lu

• „Rockhal” w Esch-Belval – sala koncertowa.
5, avenue du Rock'n'Roll
L-4361 Esch-sur-Alzette
tel. (+352) 24 55 51
e-mail: info@rockhal.lu.
• Tereny rekreacyjne Galgenberg – ścieżki spacerowe, ogród, plac zabaw, instalacje sportowe.
• Basen kryty z sauną „Les Bains du Parc”.

MONDERCANGE
• Tor cartingowy o długości 867 m.
rue de Limpach
BP 56
L-3901 Mondercange
tel. (+352) 379 001
faks: (+352) 379 369
email: karting@pt.lu.
Godziny otwarcia:
od wtorku do piątku, w godz. 09.00 – 12.30 i 13.30 – 21.00,
w soboty, niedziele i święta, w godz. 09.00 – 12.30 i 13.30 – 19.00.
W miesiącach zimowych zamyka się z nastaniem ciemności.

ROESER
• Musée de Calèches – znajduje się tu 6 pojazdów z dworu książęcego.
49a, rue de Crauthem
L-3390 Peppange
tel./faks: (+352) 51 09 06.
Godziny otwarcia:
w lipcu i sierpniu, w niedziele w godz. 14.00 – 17.00.
Bilety:
dorośli – 3,00 €,
dzieci – 1,50 €.

Musée Rural, Peppange zdj. © by ont.lu

• Musée Rural – przedstawia wiejskie życie z połowy XIX wieku.
38, rue de Crauthem
L-3390 Peppange
tel. (+352) 51 69 99
e-mail: contact@musee-rural.lu.
Godziny otwarcia:
od 1 maja do 30 września, od wtorku do niedzieli, w godz. 14.00 – 18.00,
od 1 października do 30 kwietnia, tylko w niedziele.
Bilety:
dorośli – 4,00 €,
dzieci – 2,00 €.

Musée National des Mines, Rumelange zdj. © by ont.lu

RUMELANGE
• Musée National des Mines – przedstawia historię wydobycia rudy żelaza od końca XIX wieku do 1981 r.
Carreau de la mine Walert
L-3714 Rumelange
tel. (+352) 56 56 88
faks: (+352) 26 56 05 03
e-mail : info@mnm.lu.
Zwiedzanie przede wszystkim dla grup. Szczegóły dostępne na www.mnm.lu.

Rozrywka i życie nocne – ten kraj nie urzeknie Was od razu tętniącymi życiem ulicami po zmroku, ale dzięki naszym radom, będziecie wiedzieli gdzie się najpierw udać.
Są dzielnice, np. Kirchberg, gdzie po 19-tej trudno spotkać człowieka i od takich trzymajcie się z daleka, przynajmniej na wakacjach. Jeżeli zbliżymy się do centrum miasta, miejsc rozrywki przybywa. Najbardziej „rozrywkowe dzielnice” to: stare miasto z Place de Armes, okolice dworca, Hollerich, Grund i Clausen. Znajdują się tu liczne restauracje, puby, kabarety, dyskoteki.

Najpopularniejsze dyskoteki to:
• Byblos (58, rue du Fort Neipperg, Luxembourg),
• Red Club (41, rue de Bouillon, Luxembourg),
• D'Klic (La Cour à l'Eau, La Chapelle Janson),
• Palace (38, rue d'Audun, Esch-sur-Alzette),
• NO NAME (11, rue du Brill, Foetz),
• New Oldie (22, rue Principale, Bettborn),
• Tivoli (53, avenue de la Gare, Diekirch).

Rockhal, Esch/Alzette, zdj. © by rockhal.lu

Trasy koncertowe wielkich gwiazd (Rod Stewart, Depeche Mode, Pet Shop Boys, Robbie Williams, Kylie Minogue, Rammstein, Pink, Mark Knopfler) nie omijają Luksemburga, ale zapewne koncerty nie są tak częste, jak w innych wielkich stolicach europejskich. Niemniej na nudę narzekać nie można.
Kalendarz imprez kulturalnych znajduje się na stronie agendalux.lu. Bilety on-line na większość imprez można zakupić na luxembourgticket.lu.

Miejsca, gdzie odbywają się muzyczne imprezy rozrywkowe:
• Abbaye de Neumünster (28 rue Münster, L-2160 Luxemburg, tel. +352 26 20 52-1, e-mail: contact@ccrn.lu),
• Den Atelier (54, rue de Hollerich, L-1740 Luxembourg, tel. +352 49 54 66, e-mail: info@atelier.lu),
• Op der Schmelz (1a rue du Centenaire, L-3475 Dudelange. tel. +352 51 61 21-290, e-mail: culture@dudelange.lu),
• Trifolion (2 Porte St Willibrord, B.P. 22, L-6401 Echternach, tel. +352 26 72 39-1, e-mail: info@trifolion.lu),
• Rockhal (Friches industrielles Belval/Ouest, B.P. 291, L-4003 Esch-sur-Alzette, tel. +352 24 55 51, e-mail: info@rockhal.lu),
• Kulturfabrik (116 rue de Luxembourg, L-4221 Esch-sur-Alzette, tel. +352 55 44 93-1, e-mail: mail@kulturfabrik.lu),
• CAPe (1 Place Marie-Adélaïde, L-9063 Ettelbruck, tel. +352 26 81 21-1, e-mail: mail@cape.lu),
• Ancien Cinéma Café-Club (23, Grand Rue, L-9410 Vianden, tel. +352 26 87 45 32, e-mail: info@anciencinema.lu).

Cykliczne wydarzenia kulturalne i festyny – Przedstawiamy cały kalendarz imprez różnej rangi i różnego typu, aby każdy znalazł coś dla siebie. Daty podajemy w formie przybliżonej, ponieważ są to zazwyczaj daty ruchome np. obejmujące weekendy i zmieniające się co roku. Szczegóły można sprawdzić na podanych stronach internetowych.

Kiedy?	Gdzie?	Co?
pierwsza niedziela po Środzie Popielcowej	cały kraj	Buurgbrennen – pożegnanie zimy, palenie wielkich krzyży/kukieł ze słomy.
marzec	Luksemburg, LuxExpo	Le festival des Migrations des cultures et de la citoyenneté targi prezentujące różnorodność migracji luksemburskiej, sprzedaż produktów narodowych, koncerty, zabawy.
marzec	Luksemburg	Relais pour la Vie – charytatywna impreza sportowa, mająca na celu propagowanie informacji o chorobach nowotworowych oraz solidarność z chorymi.
21 marca	Vianden	Jaudes– lokalna tradycja witania wiosny
od marca do maja	Heinerscheid, Hosingen, Marnach i Troisvierges	De Klenge Maarnicher Festival – festiwal muzyki poważnej, odbywający się w kościołach.
od marca do czerwca	Luksemburg	Printemps musical – festiwal organizowany przez LCTO, różne rodzaje muzyki, różne miejsca.
Wielkanoc	Nospelt i Luksemburg	Éimaischen – jarmark folklorystyczny, sprzedaż regionalnych wyrobów artystycznych.
od początku maja do końca lipca muzyka poważna, we wrześniu jazz	Echternach	Festival International de Musique – szereg imprez muzycznych, różnorodni wykonawcy.
początek maja	Luksemburg	Octave – święto kościelne, uroczysta procesja od Katedry Notre Dame i jarmark odpustowy.
maj	Luksemburg	Europe-Marathon Luxembourg – maraton ulicami miasta.
Zielone Świątki	Wiltz	Geenzefest Wooltz – miasto przystraja się żółtymi kwiatami, odbywają się parady, pokazy życia rycerskiego, występy.
początek czerwca	Echternach	Procession dansante – tańcząca procesja ku czci Saint Willibrorda.
czerwiec	kraj	Tour de Luxembourg – wyścig kolarski.
od 21 czerwca do połowy września	Luksemburg	Summer in the city – wakacyjny cykl koncertów rozrywkowych, przede wszystkim na placach i ulicach miasta.
22 czerwca	Luksemburg	Fête Nationale – święto narodowe Luksemburga, parada wojsk przed Wielkim Księciem, muzyka, stragany, pokaz sztucznych ogni.
koniec czerwca	Hossingen	Bauerekiirmes – jarmark rolniczy, scenki z życia wiejskiego, sprzedaż produktów rolniczych, parada, muzyka.
koniec czerwca i lipiec	Wiltz	Festival de Wiltz – przedstawienia teatralne, baletowe, muzyczne
początek lipca	Luksemburg	Rock um Knuedler – koncert rockowy na Place Guillaume II zwanym „Knuedler”.
lipiec	Diekirch	Al Dikkrich – kilka dni pod znakiem muzyki, animacji, zabawy.
połowa lipca	Contern	Festival de la Bande Dessinée – kiermasz staroci i nie tylko, muzyka, zabawy.
początek sierpnia	Vianden	Festival Médiéval – festiwal średniowiecza, pokazy walk rycerskich, dawna muzyka, scenki z życia, jarmark.
połowa sierpnia	Greiveldange	Léiffrawëschdag – święto plonów.
przełom sierpnia i września	Luksemburg	Schueberfouer – wesołe miasteczko.
połowa września	Grevenmacher	Fête du Vin et du Raisin – wybór królowej, parady, muzyka, sztuczne ognie i oczywiście wino, wino, wino...
połowa września	Vianden	Cité littéraire – festiwal książki, z towarzyszącymi mu imprezami muzycznymi i plastycznymi.
druga połowa września	Wormeldange	Riesling Open – kolejny festiwal winny i towarzyszące mu imprezy.
październik	Luksemburg	La Nuit des Musées – zwiedzanie muzeów do 1.00 w nocy, dodatkowe atrakcje kulturalne.
druga niedziela października	Vianden	Marché aux noix – święto orzecha, kiermasz i imprezy towarzyszące.
od połowy października do połowy grudnia	Luksemburg	Live at Vauban – festiwal muzyki rockowej.
druga połowa listopada	Walferdange	Bicherdeeg – dni książki, sprzedaż, wystawy, spotkania z autorami.
koniec listopada	Luksemburg, LuxExpo	Bazar International – targi, z których dochód przeznaczony jest na cele charytatywne. Również stoisko polskie.
22 grudnia	Esch-sur-Alzette	Cortège St. Nicolas – obdarowywanie dzieci prezentami przez Mikołaja.
grudzień	Luksemburg, Esch-sur-Alzette, Vianden	Marche de Noël – kiermasz świąteczny.

Pamiątki z podróży i prezenty – najprostsze rozwiązanie, to odwiedzenie sklepu z pamiątkami w centrum i zakupienie kubka lub kalendarza z podobizną Wielkiego Księcia. Liczymy jednak, że nasi czytelnicy będą się chcieli wykazać większą inwencją, więc mamy inne propozycje.
Wiadomo, że alkohol jest zawsze sztandarowym upominkiem, więc i od niego zaczniemy. Na pewno godne polecenia są wina musujące (niestety nazwa szampan zarezerwowana jest dla innego regionu) z winnicy Bernard Massard oraz crémanty np. z winnicy St-Martin, czy Poll-Fabaire. Można tez coś wybrać z całej gamy likierów, np. Père Blanc, produkowany od 1891 roku. Z piw można wybrać Diekirch lub Bofferdinga.
Abstynentów można uraczyć również butelką, ale wody mineralnej Rosport. Dla chorej babci mogą tez być naturalne herbatki ziołowe „Téi vum Séi”.

Czekoladki Pierre Koenig, zdj. © by ont.lu

Ze słodkich prezentów polecamy czekoladki z firmy Pierre Koenig.

Jeżeli odwiedzamy ten piękny kraj własnym środkiem transportu, to można pokusić się o zakup porcelany z Villeroy & Boch. Raczej odradzamy powierzenie tego ładunku liniom lotniczym ;)

Będąc w Luksemburgu w czasie Wielkanocy, polecamy odwiedzenie jarmarku w Nospelt i zakupienie ręcznie robionych wyrobów glinianych. Może nawet będzie okazja do własnoręcznego ulepienia garnka.

Oryginalne w kształtach i kolorach świece, można zakupić prosto z fabryki w Esch-sur-Sûre. Jak już dotrzemy tak daleko, można wstąpić też do unikalnego sklepu z materiałami i kupić, np. szal z lnu.

Luxembourg, zdj. © by ont.lu

Zakupy – szczegółowo o sklepach i zakupach pisaliśmy już w innym rozdziale tego informatorium, więc podajemy tu tylko najpotrzebniejsze informacje dla osób, dla których zakupy nie są podstawowym celem wizyty.
Pierwsze co należy wiedzieć, to to że turysta wędrujący po centrum Luksemburga, będzie miał spore kłopoty ze znalezieniem zwykłego sklepu spożywczego. W historycznym centrum znajduje się Alima (11, avenue Porte Neuve ), a przy dworcu Delhaize (Place de la Gare 5-7). Nieco dalej od dworca jest Cactus (32, rue de Strasbourg). Są małe miejscowości, w których nie ma żadnego sklepu spożywczego i robienie zakupów wiąże się z dojazdem. Sklepy zamykane są najpóźniej o 20.00, a niektóre już o 18.00. W soboty zazwyczaj zamykane są o 18.00. W niedziele tylko niektóre sklepy są otwarte i to do ok. 12.00-13.00.

Dwa razy do roku odbywają się wyprzedaże sezonowe. Pierwsza po Nowym Roku, a druga na przełomie czerwca i lipca. Obie trwają dwa tygodnie i pierwsza niedziela wyprzedaży jest zwyczajowo dniem handlowym.
Oprócz wyprzedaży odbywają się jeszcze:

Jarmark bożonarodzeniowy, zdj. © by ont.lu

le Stroossemaart – pierwsza niedziela czerwca,
la Braderie – 31 sierpnia,
obie są połączone ze sprzedażą uliczną,
dimanche des manteaux (luksemburska tradycja) – ostatnia niedziela października.
W okresie wzmożonych zakupów przed Bożym Narodzeniem (ostatnia niedziela listopada i wszystkie w grudniu), sklepy również otwarte są w niedziele. W grudniu odbywają się kiermasze świąteczne w Luksemburgu, Esch-sur-Alzette i Vianden.

Dokładny kalendarz handlowy oraz adresy sklepów znajdują się na stronie city shopping.