V. Jedziemy do Luksemburga

1. Co ze sobą zabrać?
2. Czym dojechać?
   • Samochodem
   • Autobusem
   • Samolotem
   • Pociągiem
3. Jak korzystać z komunikacji miejskiej?
4. Taksówki
5. Parkowanie
6. Vel'oh – rowerem najszybciej!

Co ze sobą zabrać?

Dokumenty – do wyjazdu turystycznego wystarczy dowód osobisty i Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Pobytu do 3 miesięcy nie musimy nigdzie zgłaszać.
Jeżeli jedziemy z zamiarem dłuższego pobytu i szukania pracy, należy lepiej się przygotować i zabrać:
– paszport (jest lepszy od dowodu, ponieważ jest wielojęzyczny i nie trzeba go tłumaczyć),
– akt urodzenia oraz, jeżeli takie są, akt małżeństwa i urodzenia dzieci,
– kilka zdjęć legitymacyjnych,
– CV,
– potwierdzenia naszego wcześniejszego zatrudnienia (świadectwa pracy) i odbytych stażów, praktyk, kursów itp.,
– zaświadczenie o niekaralności.

Wszystkie dokumenty powinny być przetłumaczone. Językiem używanym najczęściej w takich sytuacjach jest francuski. Z pewnością także tłumaczenia na język niemiecki zostaną przyjęte, natomiast to, czy pracodawca zaakceptuje dokumenty w języku angielskim, jest już zależne od specyfiki stanowiska oraz firmy/instytucji, do której się aplikuje.

Od 1 stycznia 2008 roku zmieniły się zasady uzyskiwania pozwolenia na pobyt dla obywateli państw członkowskich UE oraz EFTA.

Osoby posiadające obywatelstwo jednego z krajów członkowskich UE nie muszą już składać wniosku o wydanie karty pobytu (carte de séjour). Nowymi zasadami objęci są też małżonkowie osób uprawnionych, bez względu na obywatelstwo. Jeśli planowany pobyt jest krótszy niż 3 miesiące, nie trzeba go w ogóle zgłaszać w żadnym urzędzie. W przypadku pobytu dłuższego niż 3 miesiące należy w ciągu 3 miesięcy od przyjazdu zameldować się w gminie zamieszkania, gdzie otrzymamy zaświadczenie attestation d'enregistrement. Dokument ten wydawany ma być na poczekaniu, nie zawiera zdjęcia posiadacza, a zakres informacji o nim jest dużo mniejszy niż na carte de séjour. Attestation d'enregistrement nie ma też daty ważności, a więc nie trzeba będzie go odnawiać. Otrzymają go także obecni posiadacze carte de séjour, ale dopiero po wygaśnięciu jej ważności.

Po 5 latach nieprzerwanego pobytu będzie można złożyć wniosek do ministra ds. imigracji o przyznanie prawa pobytu stałego.

Kolejną zmianą na korzyść przyjezdnych jest rezygnacja z obowiązkowej dotychczas wizytacji policyjnej u nowo zameldowanego mieszkańca, która miała miejsce przed wydaniem karty pobytu. Wizyty panów w mundurach i rutynowe pytania mają już należeć do przeszłości.

Choć osiedlenie się w Luksemburgu stanie się nieco łatwiejsze z formalnego punktu widzenia, to jednak nadal trzeba będzie wykazać, że nie jest się jedynie „turystą socjalnym”. Aby uzyskać meldunek na okres powyżej 3 miesięcy, należy złożyć wniosek w bureau de la population w urzędzie miasta/gminy odpowiednim do miejsca zamieszkania. W stolicy jest to:
Bureau de la population et des étrangers
9, rue Chimay (Petit Passage)
L-1333 Luxembourg
tel. (+352) 4 796 27 52 (lub 58)
godziny otwarcia: od poniedziałku do piątku 8.00–12.00 i 14.00–16.00, wyjątkowo w poniedziałki do 19.00.

Do takiego wniosku należy dołączyć:
– paszport lub dowód osobisty (z tłumaczeniem),
– 3 zdjęcia,
– kontrakt umowy najmu mieszkania,
– akt urodzenia i małżeństwa przetłumaczony na jeden z urzędowych języków,
– kartę ubezpieczenia zdrowotnego EKUZ,
– zaświadczenie o zatrudnieniu (umowa o pracę) lub samozatrudnieniu (zezwolenie na działalność) na terenie Luksemburga,
– osoby niepracujące muszą wykazać źródło swoich dochodów pozwalających na utrzymanie (np. wyciąg z konta lub zaświadczenie o odbieranych świadczeniach w Polsce). Dochody te muszą być równe miniumum socjalnemu lub wyższe,
– studenci ubiegający się o prawo do pobytu muszą dodatkowo przedstawić zaświadczenie o przyjęciu na uczelnię. Student otrzymuje pozwolenie na pobyt ważne jeden rok. Po zakwalifikowaniu się na następny rok studiów należy pozwolenie odnowić.
Pierwsze zezwolenie dla pracowników jest wydawane na czas umowy o pracę, ale maksymalnie na 1 rok. Następnie trzeba procedurę powtórzyć i tym razem możemy otrzymać zgodę na pobyt 5-letni, a potem 10-letni.

Wszystkie dokumenty należy mieć przetłumaczone. Żeby mieć pewność, że tłumacz zachowa odpowiednią nomenklaturę dotyczącą wykształcenia zawodowego i skończonej szkoły (źle nazwany zawód może być przeszkodą w założeniu własnej firmy), lepiej zrobić to na miejscu w Luksemburgu.
Od kiedy obowiązuje konwencja haska nie trzeba juz dokumentów legalizować w ambasadzie. W miejsce legalizacji konwencja wprowadza jednolite poświadczenie zwane „apostille”, które jest dołączane do dokumentu, a jego wzór stanowi załącznik do konwencji. Klauzula apostille poświadcza: autentyczność podpisu na dokumencie, charakter, w jakim działa osoba sygnująca dokument, tożsamość pieczęci lub stempla, którym opatrzony jest dokument. Klauzula ta umieszczona na dokumencie nie poświadcza faktu, że sygnatariusz dokumentu był uprawniony do jego podpisania i nie odnosi się do treści dokumentu. Istotą natomiast dokumentu opatrzonego apostille jest, że tak poświadczony dokument może być bezpośrednio przedłożony właściwym władzom, urzędom i instytucjom państw stron konwencji z pominięciem dalszych legalizacji dokonywanych przez przedstawicielstwa dyplomatyczne i urzędy konsularne.
Urząd uprawniony do wydawania apostille:
Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Dział Legalizacji
00-580 Warszawa
Al. Szucha 21
tel. (+48) 22 52 39 463 lub (+48) 22 52 39 128.
Za wydanie apostille pobierana jest opłata skarbowa w wysokości 60 zł. Apostille wydawana na terytorium RP będzie dwujęzyczna (w języku polskim i angielskim), w formie wydruku komputerowego.

Jeżeli luksemburski urząd potrzebuje potwierdzenia kopii, najprościej załatwić to bezpośrednio w urzędzie. Urzędnik kopiuje oryginał dokumentu i potwierdza jego zgodność z oryginałem za 2 €.

Czym dojechać?

• Samochodem – najprościej, a dla niektórych regionów najszybciej i najtaniej. Autostrady w Niemczech i w Luksemburgu są bezpłatne. Ceny benzyny w Luksemburgu są w całym kraju takie same i wynoszą (dane z 25.12.2010):
  EuroSuper 95 – 1,23 € za litr,
  SuperPlus 98 – 1,28 € za litr,
  Diesel – 1,08 € za litr.
  Aktualne ceny można sprawdzić tutaj.
  Ograniczenia prędkości na drogach: autostrada 130 km/godz. (podczas opadów 110 km/godz.), droga poza obszarem zabudowanym 90 km/godz., w terenie zabudowanym 50 km/godz. Bardzo często występują skrzyżowania, na których obowiązuje pierwszeństwo dla pojazdów nadjeżdżających z prawej strony.
  Polskie prawo jazdy i dokumenty samochodu (rejestracja, ubezpieczenie) są również honorowane na terenie Luksemburga.

• Autobusem – można przyjechać już za około 200 zł w jedną stronę. Szukając połączeń, warto skorzystać z wyszukiwarki.

• Samolotem – nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Polski z portem lotniczym Luksemburg-Findel.
  Spośród różnych możliwości najpopularniejszy jest lot do Frankfurtu-Hahn (Niemcy) z Gdańska i Wrocławia liniami Ryanair lub z Katowic liniami Wizzair.
  Z Katowic i Warszawy (Etiuda) można przylecieć Wizzarem do Brukseli-Charleroi (Belgia). Z  Frankfurtu-Hahn i Charleroi przywiezie was Flibco – specjalny autobus, który kursuje z lotniska do centrum Luksemburga. Ceny od 5 €.
  Z lotniska Charleroi można przyjechać również pociągiem – należy się udać autobusem A (bilet kosztuje 2 € i kupuje się go u kierowcy) do dworca Charleroi Sud. Stąd pociągiem do Luksemburga – rozkład jazdy pociągów.

• Pociągiem – informacje, rezerwacje, rozkłady jazdy można sprawdzić na stronie CFL.

Jak korzystać z komunikacji miejskiej? – w centrum Luksemburga (miasta) są dwa duże autobusowe węzły komunikacyjne: obok dworca kolejowego (Gare) oraz na placu Hamiliusa. Niemal każdy autobus z przedmieścia jedzie w tym kierunku i na tych węzłach najłatwiej się przesiadać. Autobusy o niskich numerach (do 24) są autobusami miejskimi, a te o wyższych numerach „setkowych” (np. 107, 290, 955) kursują na dalszych trasach.
Bilet można kupić:
– u kierowcy w cenie 1,50 € jednorazowy i 4 € całodobowy (8.00–8.00 dnia następnego),
– wysyłając sms pod numer 64222 o treści A (jednorazowy) lub B (całodzienny) oraz C, jeżeli chcemy zakupić cały karnet biletów jednorazowych, i D, jeżeli chcemy karnet biletów całodobowych. Koszt smsa to maks. 0,25 €,
– w różnych kioskach, na dworcach kolejowych, pocztach i w punkcie sprzedaży biletów pod Hamiliusem można nabyć karnet 10 biletów jednorazowych za 12 € i karnet 5 biletów całodziennych za 16 €.
Bilet jednorazowy jest ważny 2 godziny od skasowania, można się wielokrotnie przesiadać oraz jeździć i pociągami, i autobusami.

Jazda bez biletu grozi karami w wysokości 35, 60 lub 160 €.

We wszystkich autobusach miejskich wyświetlane są nazwy kolejnych przystanków, a  także na specjalnych panelach część trasy, tak więc łatwo śledzić trasę, pod warunkiem że zna się nazwę przystanku, na którym wysiadamy. Gorzej jest w autobusach dalekobieżnych. Tam czasami nie ma żadnej informacji.
Wszystkie autobusy mają obniżone podesty przy drzwiach, co ułatwia wjazd wózkiem.

Rozkład jazdy wszystkich autobusów jest dostępny w formie niewielkiej książeczki w punkcie sprzedaży biletów na Hamiliusie oraz dworcu kolejowym. Ceny biletów miesięcznych i inne informacje znajdują się na stronie autobus.lu.

Pociągami, jak wspomnieliśmy wyżej, można jeździć na ten sam bilet, który obowiązuje na autobusy. Spis wszystkich stacji na terenie Księstwa znajduje się tutaj. Klikając na nazwę stacji, otrzymamy bliższe szczegóły na temat rozkładu jazdy i połączeń.

Od 1 września 2010 r. wprowadzona została nowa taryfa w transgranicznej komunikacji autobusowej. Wprowadzone zostały strefy taryfowe i nowe bilety obowiązujące na wszystkich liniach danej strefy, a także w strefach niższych (przede wszystkim wewnątrz państwa Luksemburg). Podobnie jak ma to miejsce już od dawna w Luksemburgu, także na liniach transgranicznych dostępne są odtąd bilety ważne przed 2 godziny od skasowania, bilety dzienne oraz miesięczne. Kosztować będą one odpowiednio 4 €, 7 € i 75 € w pierwszej strefie (obejmującej np. Trewir czy Thionville) oraz 8 €, 14 € i 120 € w drugiej strefie (sięgającej aż do Saarbrücken). Przykładowo osoba dojeżdżająca do pracy w Luksemburgu z Trewiru zakupić może bilet miesięczny na pierwszą strefę za 75 € i bilet ten ważny będzie nie tylko na linii 118 z Trewiru, ale także na wszystkich innych liniach transgranicznych w ramach pierwszej strefy (np. do Thionville czy Longwy) oraz na wszystkich liniach wewnątrz Luksemburga. Analogicznie funkcjonować będą bilety dwugodzinne i dzienne. Według nowych zasad nie przewiduje się żadnych zniżek taryfowych. Stare bilety transgraniczne można wymieniać u operatorów linii autobusowych. Zachowają one swoją ważność do końca roku 2010. Mapkę z miejscowościami objętymi poszczególnymi strefami taryfowymi można znaleźć pod tym linkiem.
Osoby zainteresowane regularnym dojazdem z rejonów przygranicznych zapraszamy do zapoznania się ze szczegółami dotyczącymi cen biletów.

Autobus prawie jak taksówka – firma Sales-Lentz oferuje weekendowy nocny transport specjalnymi minibusami. „Night Rider” funkcjonuje w całym kraju w weekendy – w piątki i soboty w godz. 18.00–5.00 rano. Transport zamówić można telefonicznie pod bezpłatnym nr tel. 8002 1010, czynnym od poniedziałku do czwartku w godz. 8.00–20.00 i od piątku do soboty w godz. 8.00–5.00. Za zryczałtowaną cenę 12 € w jedną stronę lub 18 € w dwie strony przemieścić się można między dwoma dowolnymi adresami w całym kraju. Dla kursów w ramach miast Luksemburg i Esch/Alzette obowiązuje taryfa miejska: 6 € w jedną stronę, 12 € w dwie strony. Mieszkańcy pojedynczych gmin korzystają z wcześniej wynegocjowanych korzystniejszych warunków (np. dla mieszkańców gmin Grevenmacher, Hesperange, Remich, Schifflange czy Steinsel bilety kosztują 10/15 €). Ponadto grupy od 4 pasażerów podróżujących razem (czyli ten sam adres wyjazdu i przyjazdu) płacą stawkę łączną jak dla 3 osób. Po więcej szczegółów odsyłamy na stronę przewoźnika.

Parkowanie – sieć parkingów jest dobrze oznaczona i szybko można się zorientować, czy są gdzieś wolne miejsca.
Generalnie wszędzie płacimy za postój. W centrum od poniedziałku do soboty włącznie, poza centrum od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–18.00.
Są 4 strefy parkowania:
– pomarańczowa – tzw. krótkiego postoju do 2 godzin, opłata 1,50 € za godz.,
– żółta – 0,80 € za godz.,
– zielona – maks. 5 godzin, 1,50 € za godz. (godz. 1–3) i 1,00 € za godz. (godz. 4 + 5),
– fioletowa – tzw. długiego postoju do maks 10 godz., 0,40 € za godz.

Za parking płacimy w parkometrach, wrzucając odpowiednią sumę (nie otrzymujemy reszty!); można też zapłacić kartą kredytową. Po włożeniu karty wybieramy kwotę, za jaką chcemy opłacić parkowanie (jako wielokrotność 10 centów).
W niektórych miejscach wprowadzono opłaty za parking poprzez wysłanie SMS-a. Parkingi te są dodatkowo oznaczone znakiem call2park (patrz: zdjęcie). Żeby skorzystać z takiej możliwości, należy się najpierw zarejestrować. Tutaj można znaleźć bliższe informacje.
Bilet parkingowy umieszczamy za przednią szybą. Wygląda to zupełnie jak w Polsce.

W mieście jest 10 parkingów podziemnych z prawie 5000 miejsc. Opłaty są naliczane co 15 min. (od 0,40 €). Taryfa nocna i niedzielna jest niższa – za pół godziny zapłacimy tylko 0,30 €. Wjeżdżając na parking, pobieramy bilet, płacimy po postoju w automacie parkingowym, a NIE przy samym wyjeździe.

Gdzie za parking nie zapłacimy? Na parkingach marketów, przy miejscach rekreacyjnych poza centrum, parkingach typu park & ride (P+R) – Kockelscheuer, Bouillon, Luxembourg/Sud, Kirchberg/Foire i Beggen.

Po zameldowaniu w Luksemburgu i zarejestrowaniu samochodu otrzymujemy winietkę i zegar, który ułatwi parkowanie. Oto kilka szczegółów:
– zegar uprawnia do parkowania w dowolnej dzielnicy Luksemburga, innej niż zamieszkiwana przez nas, w czasie do 2 godzin, jednak nie dłużej niż czas określony na odpowiednim znaku drogowym wskazującym maksymalny dopuszczalny czas parkowania w danej strefie,
– zegar ustawiamy zawsze na planowaną godzinę ODJAZDU, a nie na godzinę, o której przyjechaliśmy,
– przeparkowanie pojazdu na odległość mniejszą niż 150 m nie uprawnia do „wyzerowania” zegara,
– parkowanie (nawet na zegar) zabronione jest we wszystkich miejscach oznaczonych bezwzględnym zakazem parkowania, zakazem parkowania z dopuszczeniem wyłącznie pojazdów uprzywilejowanych (szpital, policja, służby miejskie etc.) oraz przy wyjazdach/podjazdach do rezydencji oznaczonych żółtą linią namalowaną wzdłuż krawężnika. Na te linie trzeba bardzo uważać, bo nie zawsze towarzyszą im znaki zakazu parkowania, a nieuchronnie takie pozostawienie samochodu równa się jego zwiezieniu za całkiem sporą sumę ok. 650 €,
– można parkować (uwaga!), korzystając z zegara przez więcej niż 2 godziny (jednak nie dłużej, niż wyznacza to limit postoju w danej strefie), pod warunkiem że resztę tego czasu opłaci się w parkomacie,
– mandat za przekroczenie czasu parkowania (także tego wskazanego przez zegar) wynosi 12 € za pierwsze 30 min., a powyżej tego czasu 24 €. Tyle też wynosi mandat za brak w widocznym miejscu w samochodzie dowodu opłaty lub nastawionego prawidłowo zegara. Recydywistom zakładają klamry, a samochody blokujące ruch lub wjazd/wyjazd są zwożone.
I oczywiście przydatna strona.

Vel´oh – rowerem najszybciej! – 21 marca 2008 roku miasto Luksemburg wprowadziło system komunikacji rowerowej pod nazwą „vel´oh”. Na terenie miasta utworzono 32 stacje z 250 rowerami, które można wypożyczać i ekologicznie oraz zdrowo przemierzać stolicę. Na taką komunikację można wykupić roczny abonament w wysokości 15 € lub abonament tygodniowy w wysokości 1 €. Oba abonamenty upoważniają do pojedynczej jazdy nie dłuższej niż 30 minut, za każdą kolejną godzinę trzeba będzie zapłacić 1 €. Bliższe informacje znajdują się na stronie vel´oh.